Według najnowszego raportu firmy doradczej PROFIT system, w ubiegłym roku na polskim rynku powstało ponad 5,5 tys. przedsiębiorstw na licencji franczyzowej.

Franchising to sposób na własny biznes oparty na cudzym, sprawdzonym pomyśle. Jest długookresową, stałą współpracą między niezależnymi przedsiębiorcami, franczyzodawcą a franczyzobiorcą, podczas której franczyzodawca użycza marki oraz w sposób ciągły przekazuje franczyzobiorcy „know-how” przez cały okres obowiązywania umowy. W zamian franczyzobiorca uiszcza na rzecz dawcy opłaty franczyzowe lub inne uzgodnione świadczenia.

2009 rok - ruch obustronny

Mimo spowolnienia gospodarczego 2009 rok przyniósł znaczący wzrost liczby zawartych umów franczyzowych i agencyjnych. Według raportu PROFIT system na rynku pojawiły się 124 nowe sieci franczyzowe, najwięcej w gastronomii oraz w handlu odzieżą i obuwiem (pizzerie Biesiadowo, Outlet Polska i City Hell – hurtownie i salony z końcówkami kolekcji markowej odzieży, Click Fashion czy Mohito). Na franczyzowym rynku pojawiły się też: Multita (biuro podróży z ofertami wielu operatorów), firma AKJ Consuling (rekrutacja pracowników) oraz piekarnie Gorąco Polecam Nowakowski. Franczyza sięga również do dziedzin nowych, np. projektowania i budowy domów jednorodzinnych (Arde Haus), wyspecjalizowanego handlu sprzętem rehabilitacyjnym (należąca do łódzkiego Mobilexu Galeria Zdrowia), artystycznego malowania wnętrz (Bajart) czy pomocy logopedycznej (Dicto logopedia).

W 2009 roku przybyło ponad 5,5 tys. nowych punktów franczyzowych – donosi raport PROFIT system. Jest to największy przyrost w historii polskiej franczyzy. Najwięcej punktów przybyło w branży art. spożywczych i przemysłowych - blisko 3 tysiące jednostek.

Na początku tego roku w Polsce działało 32 248 placówek franczyzowych w ramach 565 systemów. Eksperci PROFIT system szacują, że jeśli tempo wzrostu się utrzyma, w tym roku polski rynek franczyzy ma szansę urosnąć o blisko 70 nowych systemów, a liczba punktów franczyzowych może przekroczyć 37 tys.

- Spowolnienie gospodarcze było dla polskiej franczyzy również czasem weryfikacji modeli franczyzowych – mówi Michał Wiśniewski, dyrektor działu doradztwa we franczyzie PROFIT system. - Z naszych analiz wynika, że aż 39 sieci zakończyło działalność franczyzową. Jest to największa liczba rezygnacji z modelu franczyzowego od 2003 roku.

Franczyza bankowa także nie zaliczy 2009 roku do najbardziej udanych - w branży przybyło zaledwie 346 placówek partnerskich. W tym roku jednak banki planują uruchomienie około 700 placówek na licencji - najwięcej otwarć deklaruje Alior Bank (200) oraz Bank Zachodni WBK (100), który w ubiegłym roku zakończył proces rebrandingu sieci minibank na placówki BZ WBK Partner.

Z kryzysu obronną ręką wyszły sieci z artykułami wykończenia i wyposażenia wnętrz (głównie sieci specjalistyczne, jak Komfort czy DDD Dobre Dla Domu), które planują obecnie rozwój w małych miastach.

Jeśli tempo wzrostu się utrzyma, w tym roku polski rynek franczyzy ma szansę urosnąć o blisko 70 nowych systemów, a liczba punktów franczyzowych może przekroczyć 37 tys.

Polska franczyza na eksport

W ubiegłym roku umocniła się przewaga rodzimych sieci franczyzowych (410) nad zagranicznymi (155). Już 65 systemów (11,5 proc. ogółu sieci franczyzowych w Polsce) otwiera swoje placówki handlowo-usługowe poza granicami naszego kraju. Ekspansja zagraniczna jest w tym przypadku tzw. „ucieczką do przodu”, wyprzedzeniem sytuacji, w której mogłoby nastąpić spowolnienie rozwoju przedsiębiorstwa na polskim rynku. Główne kierunki ekspansji polskich systemów to: Rosja, Czechy, Słowacja, Ukraina, Litwa. Na kolejnych miejscach znajdują się Węgry, Estonia, Łotwa, Austria i Niemcy.

Inwestycje we franczyzę

Franczyza jest modelem biznesowym na każdą kieszeń. Wiele systemów wymaga inwestycji nie większej niż 50 tys. zł. W 2009 roku w 56 proc. systemów kwota inwestycji nie przekraczała 100 tys. zł. Zaledwie 5 proc systemów franczyzowych wymaga inwestycji większej niż 500 tys. zł. W 2009 roku średnia kwota inwestycji kształtowała się ogółem na poziomie 264 tys. zł, a średnie przychody w jednostce franczyzowej wyniosły średnio 169 tys. zł.

Opracowanie: Dr Marta Joanna Ziółkowska oraz Michał Wiśniewski z zespołem PROFIT system

W minionym roku przybyło blisko 350 placówek partnerskich wobec 580 rok wcześniej. Liczba placówek działających na licencji przekroczyła już 4 tysiące. Według zapowiedzi banków tym roku jest szansa na otwarcie nawet 700 kolejnych.

Obecnie szesnaście spośród 30 największych banków detalicznych w Polsce posiada placówki licencyjne - niemal wszystkie pod własną marką. Należą do nich AIG, Alior Bank, BPH (od 31 grudnia połączony z GE Money Bank) Bank Zachodni WBK, Bank DnB Nord (marka Monetia), BNP Paribas Fortis (dawniej Dominet Bank), eurobank, Getin Noble Bank, ING, Invest Bank, Lukas Bank, mBank (marka mKiosk), Multibank, Bank Pekao SA, Bank PKO BP oraz Polbank.

2009 rok nie był dla franczyzy bankowej tak dobry jak 2008 (wówczas powstało 580 nowych placówek na licencji). W pierwszym półroczu 2009 roku banki uruchomiły 179 placówek partnerskich. Druga połowa roku była nieznacznie słabsza - od czerwca do końca grudnia 2009 powstało 167 nowych banków franczyzowych. Łącznie w ubiegłym roku powstało 346 placówek partnerskich. Na koniec 2009 roku liczba placówek działających na licencji wyniosła 4010.

Nowe oferty

W 2009 roku na franczyzowym rynku zadebiutował Alior Bank, który do końca grudnia otworzył 45 placówek na licencji. Na ten rok bank zapowiedział otwarcie 200 partnerskich oddziałów. Kwota inwestycji w system Alior Banku wynosi 50 tys. zł. Na rynku pojawił się także Invest Bank, który z franczyzą ruszył w grudniu 2008, a w ciągu ubiegłego roku otworzył 45 punktów partnerskich. W roku zamierza urosnąć o 100 nowych punktów.

Najstarszy na rynku bankowej franczyzy bank PKO BP w 2009 roku zamknął 222 agencje, a otworzył 138. Bank zamierza radykalnie zmienić zasady funkcjonowania agencji. Według nowego modelu do końca 2011 roku placówki licencyjne mają oferować usługi i produkty w zakresie zbliżonym do placówek własnych banku. Głównym założeniem tego procesu jest zaktywizowanie agentów w zakresie sprzedaży i zastąpienie obsługi kasowej sprzedażą podstawowych produktów banku (kredyty, depozyty, karty.) Nowe wymagania banku mają znaleźć odzwierciedlenie w sposobie wynagradzania agentów. Placówki agencyjne zostaną też dostosowane do nowych standardów banku w zakresie wizualizacji i wyposażenia placówki. Agenci PKO BP będą mogli skorzystać ze specjalnego kredytu lub leasingu.

Bank Zachodni WBK zakończył w ubiegłym roku proces rebrandingu sieci Minibank oraz wdrożył nowy koncept placówek partnerskich pod nazwą BZ WBK Partner. Do końca grudnia powstało 89 oddziałów licencyjnych. Obecny rok bank zamierza zamknąć 200 takimi placówkami. Banki, które zdecydowały się ujawnić swoje plany rozwoju deklarują łącznie uruchomienie blisko 700 nowych placówek partnerskich do końca 2010 roku.

Stabilny rozwój

Z franczyzowych planów wywiązał się eurobank, który zakładał, że do końca 2009 roku jego sieć będzie liczyć około 140 placówek partnerskich. Obecnie eurobank dysponuje 136 placówkami partnerskimi i uchodzi za jedną z najbardziej stabilnych sieci w bankowej franczyzie. Wart odnotowania jest również wzrost liczby agencji Pekao SA, który od czasów fuzji z Bankiem BPH utrzymywał stan około 150 placówek licencyjnych, jednak 2009 rok zakończył wynikiem bliskim 200 agencji. W sieciach bankowych systematycznie rośnie liczba tzw. multifranczyzobiorców – partnerów prowadzących więcej niż jedną placówkę danego banku. Obecnie jest ich 621. Największą liczbą takich franczyzobiorców (poza PKO BP) cieszą się DnB Nord (67) Getin Noble Bank (44), BPH (40) oraz eurobank (35).

Wąska oferta największym problemem

Trudny okres kryzysu finansowego znalazł odbicie w spadkach liczby placówek partnerskich części banków. Liczba placówek mBanku spadła o 25 i wyniosła na koniec roku 55. Podobnie w Polbanku, gdzie spadła o 29 i wyniosła 117 placówek. Problemy te związane były z dość wąską ofertą banków dystrybuowaną poprzez placówki franczyzowe, które specjalizowały się w sprzedaży kredytów hipotecznych. Poprzez ograniczenie ich udzielania oraz zmianę warunków banki wywołały spadek sprzedaży w swoich placówkach partnerskich. Właściciele części z nich zdecydowali się zakończyć działalność.

Po fuzji BPH i GE Money Banku nowy BPH dysponuje dwiema sieciami placówek na licencji – rozróżnia je jako franczyzową (dawna GE z liczbą 157) oraz agencji uniwersalnych (dawna sieć BPH z liczbą 79 punktów). Obie działają pod logo BPH. Kwota inwestycji w tej pierwszej urosła od zeszłego do ok. 120 tys.

Podsumowanie

W 2009 roku okazało się, że w najlepszej sytuacji byli partnerzy banków, które zdywersyfikowały źródła przychodów franczyzobiorców. Kryzys finansowy zwiększył popularność najstarszych lub najlepiej rozpoznawalnych marek banków, jak PKO BP, Pekao S.A., BZ WBK. Wśród nowych brandów w 2009r. Znaczący wzrost odnotowały: DnB Nord, Eurobank, Alior i Getin.

Michał Wiśniewski, Marcin Kaleta

W 2008 roku przybyło 4,4 tys. małych i średnich przedsiębiorstw działających na licencji franczyzowej. Wyniki pierwszego półrocza 2009 potwierdzają utrzymanie wzrostu liczby firm korzystających z franczyzy w okresie stagnacji gospodarczej. Eksperci PROFIT system szacują, że w tym roku przybędzie kolejne 3,5 tys. franczyzowych sklepów i punktów usługowych oraz powstanie 30 tys. nowych miejsc pracy.

Franchising jest sposobem na własny biznes opartym na cudzym, sprawdzonym pomyśle. Jest długookresową, stałą umowną współpracą między niezależnymi przedsiębiorcami, franczyzodawcą a franczyzobiorcą, podczas której franczyzodawca - poza użyczeniem marki - przekazuje franczyzobiorcy „know-how” w sposób ciągły, przez cały okres obowiązywania umowy. W zamian franczyzobiorca ma obowiązek uiszczania na rzecz franczyzodawcy opłat franczyzowych, lub innych uzgodnionych świadczeń.

Liczba sklepów i punktów usługowych prowadzonych przez franczyzobiorców

Stabilny wzrost w kryzysie

Wzrosty obserwujemy zarówno po stronie podaży licencji franczyzowych: na początku 2009r. na rynku było 480 ofert franczyzowych (wzrost roczny o ponad 25 proc.), jak i popytu: blisko 23 tys. franczyzobiorców prowadziło 26,6 tys. sklepów i punktów usługowych (wzrost roczny o 19,5 proc.). PROFIT system szacuje, że w tym roku przybędzie blisko 3,5 tysiąca franczyzowych sklepów i punktów usługowych.

- W czasie stagnacji obserwujemy większe zainteresowanie zakupem licencji franczyzowej - mówi Michał Wiśniewski, dyrektor działu doradztwa w PROFIT system. – Dekoniunktura na rynku pracy skłania część ambitnych osób do założenia własnej firmy. Inwestycja w biznes na licencji jest bezpieczniejsza. Niesie bowiem mniejsze ryzyko porażki – biznes oparty jest na sprawdzonym pomyśle, funkcjonuje pod marką rozpoznawalną przez odbiorców i poddany jest rygorom określonym w umowie franczyzowej. Problemem okresu stagnacji jest jednak spadek możliwości inwestycyjnych potencjalnych franczyzobiorców. Dotyczy to zwłaszcza dostępu do kredytów bankowych.

W Polsce franczyza rozwija się głównie w handlu i w drugiej kolejności w usługach. W 2008 roku przybyło blisko półtora tysiąca sklepów z artykułami spożywczymi i przemysłowymi (najpopularniejsze w handlu) oraz 430 sklepów ze sprzętem RTV/AGD i telekomunikacyjnym. W sektorze usług (gastronomia, fryzjerstwo i kosmetyka, edukacja, pralnie, punkty pocztowe itp.) w 2008 roku pojawiło się ponad 1600 punktów na licencji.

Liczba systemów franczyzowych

Inwestycje we franczyzę

Franczyza jest biznesem na każdą kieszeń. Około 28 proc. systemów franczyzowych wymaga bowiem inwestycji nie większej niż 50 tys. zł. Co czwarty system to inwestycja od 51 do 100 tys. zł. Łącznie ponad połowa sieci oczekuje inwestycji nie większej niż 100 tys. zł. Kolejne 25 proc stanowią sieci o kwocie inwestycji do 200 tys. zł. Pozostałe 22 proc przypada na systemy, w których kwota inwestycji przekracza 200 tys. zł. Średnia kwota inwestycji kształtuje się obecnie na poziomie około 260 tys. zł. Podobnie jak w latach ubiegłych najbardziej kapitałochłonne są supermarkety i stacje benzynowe, w których inwestycja może przekroczyć 5 mln zł.

- Przy wyborze licencji franczyzowej nie należy kierować się wskaźnikami finansowymi typowymi dla inwestycji na rynku kapitałowym, jak stopa rentowności czy okres zwrotu – uważa Michał Wiśniewski. - Zakup franczyzy jest elementem planowania własnej kariery. Oczywiście wielkość miesięcznego dochodu jest ważna, ale najlepsze rezultaty osiągają franczyzobiorcy, którzy lubią własną pracę.

Z badania PROFIT system wynika, że w przeciętnym małym i średnim przedsiębiorstwie działającym na licencji franczyzowej jest zatrudnione 8,5 osoby. Na początku 2009r. zatrudnienie całkowite wyniosło 225 tys. osób. PROFIT system szacuje, że do końca 2009r. powstanie kolejne 30 tys. etatów w sektorze franczyzy.

Opracowanie: Michał Wiśniewski z zespołem PROFIT system

Cały Raport o franczyzie w Polsce 2009 dostępny jest w księgarni.

W drugiej połowie 2008 roku banki łącznie uruchomiły 331 placówek prowadzonych na zasadzie franczyzy. Od stycznia do końca kwietnia 2009 roku pojawiło się 170 nowych jednostek partnerskich. W Polsce działają obecnie 3834 takie placówki.

Obecnie piętnaście spośród 30 największych banków detalicznych w Polsce oferuje licencje na placówki partnerskie - niemal wszystkie pod własną marką. Należą do nich AIG, BPH, Bank Zachodni WBK, Bank DnB Nord (marka Monetia), Dominet Bank, eurobank, GE Money Bank, Getin Bank, ING, Lukas Bank, mBank (marka mKiosk), Multibank, Bank Pekao SA, Bank PKO BP oraz Polbank.

W pierwszej połowie 2008 roku banki uruchomiły około 250 placówek franczyzowych. Z badania PROFIT system wynika, że pod względem nowych otwarć druga połowa 2008 roku była znacznie lepsza od pierwszego półrocza. Od czerwca do końca grudnia powstało 331 nowych oddziałów franczyzowych. Wynik w pierwszym półroczu 2009 będzie nie gorszy od analogicznego okresu roku ubiegłego, ponieważ w okresie od stycznia do kwietnia 2009r. zostało otwartych już 170 nowych placówek franczyzowych.

Franczyza na kryzys?

W okresie kryzysu znakomita większość banków wstrzymała rozwój sieci własnych oddziałów. Część z nich, zamiast tego decyduje się na silniejszy rozwój sieci franczyzowej, niektóre banki rozważają też przekazanie części własnych (mniej dochodowych) oddziałów w ręce franczyzobiorców.

Od początku roku największą dynamiką rozwoju mogą pochwalić się banki, które oferują systemy o zróżnicowanej ofercie produktowej, otwierają placówki w niewielkich miejscowościach, a koszt inwestycji w placówkę nie przekracza kilkudziesięciu tysięcy złotych. Łącznie od początku roku do końca kwietnia banki uruchomiły 170 placówek na licencji - najwięcej Getin Bank (46), Bank BPH (24), eurobank (19) oraz DnB Nord (19). Plany otwarcia 250 placówek franczyzowych w 2009 roku zapowiedział Getin Bank. Eurobank, który kwiecień zamknął setką jednostek partnerskich, zamierza zrealizować do końca roku założenia dotyczące franczyzy – osiągnąć poziom 140 placówek partnerskich. Bank Zachodni WBK planuje uruchomienie w tym roku około 100 placówek pod szyldem BZ WBK Partner, a funkcjonalność sieci partnerskiej nie będzie odbiegać od standardu oddziałów własnych. Łącznie banki deklarują otwarcie w 2009 roku 634 jednostek partnerskich – donosi raport PROFIT system.

Część banków wstrzymuje się z kolejnymi otwarciami lub - ze względu na nasycenie placówkami - kończą rozbudowę sieci partnerskich. Dominet Bank i Polbank swoje franczyzowe plany uzależniają od rozwoju sytuacji w branży. ING oraz Multibank poinformowały, że zrealizowały już założenia dotyczące franczyzy i nie mają planów dalszego rozwoju sieci.

Multifranczyzobiorcy

Wśród partnerów banków systematycznie rośnie liczba tzw multifranczyzobiorców – partnerów, którzy prowadzą więcej niż jedną placówkę tego samego banku. Obecnie ich liczba szacowana jest na około 590 (włączając agentów PKO BP). Największą liczbą multifranczyzobiorców posiada (z racji wielkości sieci) PKO BP – 353. Wśród młodszych sieci do czołówki należą DnB Nord (46), GE Monety (30), eurobank (26), BPH (25).

Niektóre banki nie stawiają ograniczeń co do maksymalnej liczby placówek w rękach jednego franczyzobiorcy, inne ograniczają tę liczbę do 2-3 jednostek. Głównym kryterium otwarcia kolejnej placówki przez tego samego partnera są wyniki pierwszej lokalizacji, zaangażowanie franczyzobiorcy w biznes oraz relacje z centralą.

PKO BP pionierem

Prekursorem bankowej franczyzy w Polsce był bank PKO BP. Swoją pierwszą agencję uruchomił 1952 roku w Toruniu. Główną funkcjonalnością agencji tego banku była (i pozostaje) działalność transakcyjna. W szczytowym okresie funkcjonowało blisko 5 tysięcy agencji PKO BP. W ciągu ostatnich lat ich liczba systematycznie spada – obecnie wynosi nieco około 2200. Ale w 2008 roku po raz pierwszy od lat spadek liczebności sieci został zatrzymany i PKO BP otworzył więcej nowych agencji niż zamknął starych.

Pierwszy nowoczesny bankowy system franczyzowy opracował Dominet Bank, który w 2003 roku zaoferował swoim parterom możliwość otwarcia dużego oddziału nie różniącego się w zasadzie od własnej placówki banku. Placówki te otwierane były jednak wyłącznie w większych miastach. Nieco inny kierunek wybrał bank BPH, który w 2 lata zbudował sieć 450 małych placówek agencyjnych o niższym standardzie, otwieranych w małych miejscowościach. Dynamiczny rozwój tego modelu bankowości przyczynił się do wyparcia z rynku punktów kasowych, - te, które pozostały, ewoluowały pod skrzydłami banków w kierunku agencyjnych placówek bankowych (Monetia z Bise, obecnie z DnB Nord).

W 2007 roku z franczyzą wystartował eurobank, który niewielkim placówkom partnerskim nadał pełną funkcjonalność właściwą dotychczas własnym oddziałom banku oraz jako pierwszy udostępnił agencjom rzeczywisty system banku (przedtem agencje pracowały na nakładkach na system informatyczny). Na początku 2008 roku z własnym, analogicznym projektem franczyzy ruszył Getin Bank, a jesienią 2008r. pojawiły się placówki oznaczone logo Bank Zachodni WBK Partner.

Marcin Kaleta, Michał Wiśniewski

Już prawie 40 (stan na 2009 rok) polskich firm franczyzowych wyeksportowało swoje systemy za granicę. Polska franczyza emigruje głównie do krajów ościennych: ponad 23 proc. sieci franczyzowych rozpoczynało rozwój od Czech. Najaktywniejsze są firmy odzieżowe i obuwnicze, takie jak Cropp Town, Reserved, Tatuum, Gino Rossi oraz CCC, które eksport franczyzy za granicę wpisały już na stałe w swoje strategie rozwoju biznesowego.

– W Czechach działa ok. 150 sieci franczyzowych. To dużo, biorąc pod uwagę, że u nas mieszka cztery razy mniej ludzi niż w Polsce – mówi Martin Jonas, członek zarządu portalu FranchisingINFO.cz specjalizującego się we wprowadzaniu zagranicznych marek na rynek czeski. – Pewnym problemem rynku czeskiego jest za to niższa niż w Polsce wiedza o tym, czym jest franchising – mówi Martin Jonas. Usługi naszego portalu pomogą czeskim i polskim firmom w efektywnym znajdowaniu franczyzobiorców. PROFIT system Czechy, który zarządza portalem FranchisingINFO.cz, ma w ofercie wszystkie usługi potrzebne do przenoszenia marek franczyzowych między krajami, a więc dostosowanie umów i podręczników franczyzowych do lokalnego prawa oraz pomoc przy poszukiwaniu biorców.

Czesi lubią czuć się bezpieczni. To niby stereotyp, ale dużo w tym prawdy. Wolą nawet więcej zapłacić, byle dostać produkt bez ryzyka. Dlatego mieli kłopot z założeniem banku w internecie – klienci mu nie ufali. Jedyna dotąd próba skończyła się wchłonięciem e-banku przez klasyczny bank. W tej chwili do Czech wchodzi mBank i nie reklamuje się jako tani bank (tak jak u nas), tylko jako wygodny i technologicznie zaawansowany. Brak opłat jest mocno podejrzany dla Czecha.Prognozy analityków przewidują, że czeski produkt krajowy brutto wzrośnie w 2009 roku o co najmniej 3 proc. i to mimo kryzysu. Inflacja w najbliższych latach ma być stabilna, na poziomie 2,9 proc. Firma badawcza Cushman & Wakefield Cities Monitor ocenia Pragę (obok Moskwy) jako najatrakcyjniejsze miasto dla inwestorów zagranicznych. W ciągu ostatniego roku okres otwierania nowej firmy skrócił się w Czechach z 40 do 18 dni.

Polski biznes po ukraińsku

Po raz pierwszy franczyzowa firma pojawiła się na Ukrainie w 1993 roku. Należała do holenderskiej firmy Kompass. W 1999 roku w Kijowie została otwarta pierwsza ukraińska firma franczyzowa – pod marką Pizza Celentano.

– Obecnie na Ukrainie działa w sumie 271 firm rozwijających się na zasadzie franczyzy, współpracując z 4 tys. licencjobiorców. 110 sieci to franczyzodawcy zagraniczni – tłumaczy Liliya Sidelnyk, dyrektor firmy doradczej PROFIT system Ukraina, ułatwiającej znajdowanie franczyzobiorców na Ukrainie. Najwięcej licencjodawców na Ukrainie stanowią sieci handlowe (53 proc. wszystkich franczyzodawców). Na drugim miejscu jest gastronomia (20 proc.), a tuż za nią sektor usług – 15 proc.

- Mimo dziesięcioletniego stażu franczyzy na Ukrainie słowa „franczyza” nie ma w ukraińskim prawodawstwie. W niektórych rozdziałach kodeksu prawa cywilnego i postępowania gospodarczego używa się terminu „komercyjna koncesja”, którego znaczenie jest podobne do franczyzy – tłumaczy Liliya Sidelnyk. – Podobnie jak w Polsce stosunki we franczyzie są regulowane różnymi normatywnymi dokumentami. Na Ukrainie działa 12 polskich sieci, operujących głównie w branży odzieżowej, m.in. znane na polskim rynku Reserved, Reporter i Atlantic. We Lwowie łatwo dostrzec na głównych ulicach sklepy polskich firm z logotypami napisanymi cyrylicą. Kolejne poszukują franczyzobiorców, wykorzystując portal Franchising.ua.

Jedna polska firma różni się od pozostałych – to Mix Shop. Na polskim rynku firma pojawiła się w 2000 roku, otwierając pierwsze sklepy pod nazwą „Wszystko po 4 zł”. Dzięki temu, że działa w niskim segmencie cenowym, udało jej się założyć ponad 400 własnych sklepów na Ukrainie. Która następna firma odniesie taki sukces?

Arkadiusz Słodkowski

Jeśli jesteś zainteresowany eksportem swojej marki franczyzowej do Czech, Słowacji, skontaktuj się z Martinem Jonasem, a jeśli chcesz otworzyć swój biznes w Rosji lub na Ukrainie – napisz do Lilii Sydelnyk.

Do 30 czerwca na polskim rynku łącznie działały 3303 takie placówki. W sieciach bankowych funkcjonuje też coraz więcej partnerów prowadzących więcej niż jedną placówkę na licencji.

Obecnie trzynaście banków oferuje licencje na placówki partnerskie pod swoim logo lub odrębną marką. Należą do nich AIG, BPH, BZWBK (marka Minibank), Bank DnB Nord (sieć Monetia), Dominet Bank (Grupa Fortis), eurobank, GE Money Bank, Getin Bank, ING, Multibank, Bank Pekao SA, Bank PKO BP oraz Polbank. Niebawem na rynku mogą pojawić się oferty kolejnych graczy – budowę sieci partnerskiej zapowiedział tworzony właśnie Alior Bank z Grupy Carlo Tassara – liczba otwartych przez ten bank placówek partnerskich ma sięgnąć 400.

Pod koniec czerwca 2008 roku na polskim rynku funkcjonowały łącznie około 3303 placówki na licencji (włączając agencje PKO BP). W pierwszej połowie roku banki uruchomiły ponad 250 placówek franczyzowych. Największą dynamikę wzrostu liczby placówek partnerskich w tym okresie odnotowały BPH (89) Getin Bank (68) oraz GE Money Bank (46). Ponad dwadzieścia otwarć zrealizowały również Dominet Bank, MiniBank oraz eurobank. Banki deklarują uruchomienie do końca roku 577 placówek działających na zasadzie franczyzy.

Multifranczyzobiorcy

Wśród partnerów banków rośnie liczba tzw multifranczyzobiorców – partnerów, którzy prowadzą więcej niż jedną placówkę tego samego banku. Obecnie ich liczba szacowana jest na około 500 (włączając agentów PKO BP). Jest to trend, dotyczący całego rynku franczyzy – wg. statystyk przygotowanych przez PROFIT system niemal 7 tysięcy jednostek franczyzowych i agencyjnych prowadzonych jest jako kolejna placówka tego samego franczyzobiorcy lub agenta.

Niektóre banki nie stawiają ograniczeń co do maksymalnej liczby placówek w rękach jednego franczyzobiorcy, inne ograniczają tę liczbę do 2-3 jednostek. Głównym kryterium otwarcia kolejnej placówki przez tego samego partnera są wyniki pierwszej lokalizacji, zaangażowanie franczyzobiorcy w biznes oraz relacje z centralą.

Prekursorem bankowej franczyzy w Polsce był bank PKO BP. Główną funkcjonalnością agencji tego banku była (i jest) działalność transakcyjna. W szczytowym okresie funkcjonowało blisko 5 tysięcy agencji PKO BP. Dzisiaj ich liczba wynosi nieco ponad 2160, a bank przygotowuje się do restrukturyzacji tej części działalności. W 2007 roku z franczyzą wystartował eurobank, który niewielkim placówkom partnerskim nadał pełną funkcjonalność właściwą dotychczas własnym oddziałom banku oraz jako pierwszy udostępnił agencjom rzeczywisty system banku (przedtem agencje pracowały na nakładkach na system informatyczny). Na początku tego roku z własnym, analogicznym projektem franczyzy ruszył Getin Bank. Do modernizacji systemu partnerskiego przygotowuje się również Pekao SA, który obecną sieć 150 placówek partnerskich pozyskał w wyniku fuzji z BPH. Po pierwszych trudnych miesiącach Bank intensywnie pracuje nad rozwojem formy dystrybucji - planuje również poszerzenie oferty produktowej dostępnej w agencjach o ubezpieczenia, produkty inwestycyjne oraz produkty dla klientów biznesowych.

W bankowej franczyzie dominują dwa modele rozwoju – pierwszy zakłada budowę sieci małych (1-2 stanowiska), choć w pełni funkcjonalnych placówek lokowanych w małych miejscowościach (nawet 10-15 tysięcy mieszkańców) – taki model wybrały m.in. BPH, eurobank, Getin Bank, Minibank czy Pekao. Dzięki franczyzie mogą dotrzeć ze swoją ofertą w rejony, w których otwarcie własnego oddziału (szacowane na ponad 300 tysięcy zł.) nie byłoby opłacalne. Drugim modelem jest otwieranie większych jednostek, które rozmiarami przypominają oddziały własne banku, lecz zarządzane są przez partnerów (m.in. Polbank, Dominet Bank, Multibank). Takie placówki funkcjonują najczęściej w dużych miastach.

Opracował zespół doradców PROFTI system

Więcej informacji w najnowszym numerze miesięcznika Własny Biznes FRANCHISING.

źródło: Firma doradcza PROFIT system

Firma konsultingowa PROFIT system po raz szósty przygotowała Raport o franczyzie w Polsce. Raport wskazuje na rekordowe w historii naszego rynku inwestycje franczyzobiorców i początek ekspansji polskich systemów za granicę. Wzrost inwestycji obserwowany w całej gospodarce wyraźnie zaznaczył się również w sektorze franczyzy. W ciągu ostatniego roku franczyzobiorcy zainwestowali ponad 1,1 mld złotych we własne firmy na licencji franczyzowej. Franczyza i systemy agencyjne są obecnie biznesem na każdą kieszeń. Na polskim rynku działa bowiem ponad 70 systemów o kwocie inwestycji początkowej nieprzekraczającej 50 tys. zł, w tym przede wszystkim - placówki bankowe, ale także małe punkty handlowe i usługowe. Połowa franczyzobiorców zainwestowała w swoje placówki franczyzowe do 110 tys. zł. Pozostała część poczyniła znacznie większe inwestycje i średnia kwota inwestycji wzrosła w ciągu roku o 25 tys. do poziomu 335 tys. zł. Najbardziej kapitałochłonne są supermarkety i stacje benzynowe, gdzie inwestycja może przekroczyć 5 mln zł.

Raport PROFIT system wskazuje również na początek ekspansji polskich firm za granicę. Już 40 polskich franczyzodawców z sukcesem sprzedaje licencje na biznes poza Polską, a kolejnych 38 planuje zagraniczną ekspansję w 2008 roku. Polska franczyza emigruje głownie do krajów ościennych: prawie 25 proc. marek franczyzowych rozpoczyna rozwój od Czech. Najlepiej sprzedają się licencje na sklepy odzieżowe (Reserved, Cropp Town, House, Diverse, Atlantic). Wraz z polskimi markami franczyzowymi za granicę wyjeżdżają doradcy franczyzowi, którzy przenoszą na rynki sąsiednie rozwiązania prawne i finansowe sprawdzone w Polsce. Firma PROFIT system otworzyła oddziały w Czechach i na Ukrainie.

Franchising w Polsce – stabilny wzrost

Na przełomie 2007 i 2008 roku w Polsce 19 tys. franczyzobiorców prowadziło 22,7 tys. sklepów i punktów usługowych w ramach 440 sieci franczyzowych. Natomiast w 58 sieciach agencyjnych działało 14 tys. agentów prowadząc ponad 17 tys. placówek. Liczba nowych systemów franczyzowych i agencyjnych (warunek: sprzedana przynajmniej jedna licencja) wzrosła w ciągu roku o 21,5 proc. i od kilku lat utrzymuje się na wysokim poziomie charakterystycznym dla gospodarki w fazie szybkiego rozwoju.

Franczyza rozwija się w Polsce głównie w handlu i usługach, przy czym w handlu najpopularniejsze są sklepy odzieżowe (np. Reserved, Cropp Town, House), a w usługach – punkty gastronomiczne. Wśród systemów agencyjnych w handlu najwięcej jest sklepów spożywczo-przemysłowych (np. Żabka lub saloniki prasowe Kolportera), a w usługach pośredników finansowych (np. placówki partnerskie Eurobanku, ING czy Expandera).

Popularny wśród dużych, coraz częściej na giełdzie

Na rozwój poprzez franczyzę lub agencję zdecydowały się między innymi: RUCH (franczyzowe kawiarnie iCoffee i agencyjne kioski), Komfort (sklepy z podłogami i wykładzinami), Xelion (punkty doradztwa finansowego), giełdowa spółka Auxillium (punkty doradztwa księgowego), Sferis (spółka-córka giełdowego Actiona z siecią sklepów ze sprzętem IT), Play (sklepy ze sprzętem telekomunikacyjnym) oraz RE/MAX (biura nieruchomości), który rozpoczął w Polsce budowę sieci franczyzowej. Coraz więcej spółek debiutujących na giełdzie uwzględnia w planach rozwoju franczyzę. Plany te znajdują aprobatę u inwestorów.

Także w branży finansowej wciąż trwa dobra koniunktura na tworzenie placówek na licencji. Agencyjne placówki zakładane są zazwyczaj w mniejszych miastach, gdzie koszt założenia własnego oddziału byłby dla banku zbyt wysoki. Do grona franczyzodawców dołączył Eurobank (w 2007 roku) oraz Getin Bank (na początku 2008 roku). Pojawienie się placówek partnerskich kolejnych banków było bezpośrednio związane z dobrą koniunkturą trwającą cały czas w branży bankowej – partnerzy zarabiają głównie na sprzedaży kredytów hipotecznych, małych pożyczek gotówkowych i kart kredytowych.

Firmy wybierają rozwój poprzez franczyzę, aby szybko rozwinąć swoje sieci detaliczne i uzyskać efekt skali. Pozwala to na obniżenie efektywnych kosztów funkcjonowania sieci i ekspansję dzięki większej specjalizacji firmy.

Wartość przychodów

W tym roku po raz drugi PROFIT system zbadał przychody franczyzobiorców i agentów ze sprzedaży. Wyniosły one w badanym okresie ponad 72 mld zł, co jest wzrostem o 44 proc. w stosunku do roku 2006, i jest równowartością prawie 7 proc. PKB. Przy czym średnia sprzedaż różniła się w zależności od branży: najmniej wyniosła w przypadku punktów finansowych – kilkanaście tys. zł miesięcznie, a najwięcej w sklepach wielkopowierzchniowych (średnio powyżej miliona złotych) oraz branży paliwowej – ponad 700 tys. zł miesięcznie. Wysokość przychodów jest proporcjonalna do wysokości inwestycji.

Dojrzały rynek

Utrzymująca się przewaga sieci rodzimych nad zagranicznymi oraz ekspansja za granicą to typowe oznaki dojrzałości franczyzy. Takim symptomem jest również żywe reagowanie sektora franczyzy i agencji na trendy w gospodarce świadczy o tym dynamiczny rozwój systemów bankowych, sieci sklepów z artykułami wyposażenia wnętrz (Dobre Dla Domu), rozwój prywatnych usług pocztowych (PAF Operator Pocztowy) oraz pojawienie się nowych sieci z branży nieruchomości (RE/MAX).

Rynek franchisingu w Polsce jest już dobrze zorganizowany. Działa na nim Polska Organizacja Franczyzodawców, która zrzesza największe sieci franczyzowe w Polsce. Coraz większą popularnością cieszą się media poświęcone franczyzie. W kalendarz imprez targowych wpisał się również organizowany po raz szósty w dniach 9-11 października Ogólnopolski Salon Franchisingu.

Raport o rynku franczyzy i agencji w Polsce opracował

Michał Wiśniewski, dyrektor ds. franczyzy

z zespołem konsultantów PROFIT system

W Polsce działa obecnie 309 systemów franczyzowych (rok temu 279) i 36 agencyjnych (rok temu 29). Sieci franczyzowe występują w handlu i usługach, przy czym w handlu najpopularniejsza jest branża odzieżowa (np. Cropp Town), a w usługach gastronomia (np. Telepizza). Wśród systemów agencyjnych najwięcej jest mniejszych sklepów spożywczo-przemysłowych (np. Kolporter i Żabka) lub pośredników finansowych (np. agencje PKO BP, placówki partnerskie Banku BPH czy partnerzy Expandera).

Na stworzenie systemu franczyzowego lub agencyjnego zdecydowały się znane marki takie, jak Vision Express, BZ WBK, ING Nationale-Nederlanden oraz Pijalnie Czekolady E. Wedel. Rozwój bankowych placówek partnerskich (np. ING Bank Śląski, Polbank EFG) był bezpośrednio związany z dobrą koniunkturą na sprzedaż kredytów hipotecznych i innych produktów bankowych. Pojawienie się nowych ofert sprzedaży franczyzy sklepów z artykułami dla domu i ogrodu (np. Dobre Dla Domu – sklepy z podłogami, panelami ściennymi i drzwiami) odzwierciedla boom w budownictwie mieszkaniowym - donosi raport.

W 2006 roku 28 firm zakończyło rozwój poprzez franczyzę. Powody takiej decyzji były różne – od przejęcia przez konkurencję, (bank BISE przejął punkty kasowe Skarbonka), poprzez niewłaściwy model biznesowy (Pan American Pizza, Agro.Gps.pl), po brak zainteresowania potencjalnych franczyzobiorców (Video24, Tele Catering). Również na rynku sieci agencyjnych byliśmy świadkami spektakularnych wydarzeń. Sieć 400 placówek partnerskich BPH zostanie włączona do nowego banku, który powstanie po fuzji Banku BPH z Pekao. Z kolei Fortis Bank kupił Dominet Bank wraz z siecią 120 placówek partnerskich. W obu przypadkach potwierdzono zachowanie placówek partnerskich.

Według specjalistów PROFIT system, na zakup licencji franczyzowej decyduje się coraz więcej przedsiębiorców. W 2006 roku 17 tys. franczyzobiorców prowadziło 20,6 tys. placówek franczyzowych. Wzrosła też liczba punktów agencyjnych do ponad 13 tys., które prowadziło ponad 10 tys. agentów. W 2006 roku franczyzobiorca zainwestował średnio 380 tys. zł w otwarcie nowej jednostki z czego ponad 44 proc. pochłonęły inwestycje w urządzenie i wyposażenie placówek.

PROFIT system po raz pierwszy zbadał przychody franczyzobiorców. Sprzedaż w placówkach franczyzowych wyniosła w 2006 roku niemal 50 mld zł (49,5 mld zł), co jest równe ok. 4,8 proc. PKB. Przy czym średnia sprzedaż różniła się w zależności od branży: najmniej wyniosła w przypadku punktów kasowych – niecałe 4 tys. zł miesięcznie, a najwięcej w branży paliwowej – prawie 750 tys. zł miesięcznie. Wysokość przychodów jest związana z poziomem inwestycji – dla punktów kasowych średnia inwestycja to kilka tysięcy złotych, a na uruchomienie stacji benzynowej trzeba wyłożyć kilka milionów złotych.

Od 2002 roku, gdy liczba sieci krajowych po raz pierwszy przewyższyła liczbę systemów zagranicznych, stale obserwujemy wzrost odsetka sieci rodzimych. W 2006 r. działały 218 sieci polskie (70,6 proc.) i 91 sieci zagranicznych (29,4 proc.). W przypadku sieci agencyjnych również przeważają rodzime marki (83,3 proc.). Nie brakuje systemów, zarówno z Zachodu, jak i ze Wschodu, zainteresowanych wejściem na Polski rynek. Zadebiutowały Century 21 - amerykański pośrednik nieruchomości oraz SELA - rosyjska sieć odzieżowa. Łącznie na naszym rynku pojawiło się 18 sieci zagranicznych, z których 5 otworzyło pierwsze jednostki franczyzowe już w ubiegłym roku, pozostałe planują otwarcia na 2007 r.

Obecnie już 27 polskich sieci posiada franczyzobiorców za granicą, a następne 16 planuje ekspansję zagraniczną w ciągu najbliższego roku. Dominują sieci z branży odzieżowej jak Tatuum, House czy Reserved, ale na ekspansję decydują się również także polskie marki z innych branż, jak Kosmetyczny Instytut Dr Irena Eris.

Rynek franczyzy i agencji jest już dobrze zorganizowany. Działa na nim Polska Organizacja Franczyzodawców, która zrzesza największe sieci franczyzowe. Coraz większą popularnością cieszą się media poświęcone franczyzie. Od stycznia 2007 magazyn Własny Biznes FRANCHISING jest wydawany co miesiąc (wcześniej co dwa miesiące), a jego nakład wzrósł do 15 tys. egzemplarzy. W kalendarz imprez targowych wpisał się również październikowy Ogólnopolski Salon Franchisingu.

Rosnąca przewaga sieci rodzimych nad zagranicznymi oraz ekspansja za granicą to typowe oznaki dojrzałości franczyzy. Takim symptomem jest również żywe reagowanie sektora franczyzy i agencji na trendy w gospodarce. Franczyza jest sprawdzoną receptą na sukces, niemniej zanim ktoś zdecyduje się uruchomić licencyjny punkt handlowy, usługowy czy bank, musi realistycznie ocenić jego rentowność.]]> http://franchising.pl/2842/raport-o-rynku-franczyzy-w-polsce-2005-2006-boom-na-rynku-franczyzy/ 2006-04-18T00:00:00+01:00

Firma konsultingowa PROFIT system, specjalizująca się w doradztwie z zakresu franchisingu, już po raz czwarty prezentuje raport o rynku franchisingu w Polsce. Z Raportu wynika, że w 2005 roku nastąpił największy wzrost rynku od początku jego istnienia – przybyło 64 nowych sieci franczyzowych i 5 nowych systemów agencyjnych.

]]>

18 listopada odbyła się konferencja, na której firma PROFIT system zaprezentowała Raport o rynku franchisingu w Polsce 2004/2005. Prelegentami byli: Michał Wiśniewski, Arkadiusz Słodkowski, Andrzej Krawczyk z firmy PROFIT system, Jacek Cabaj, dyrektor TelePizzy Poland oraz Urszula Potęga, prezes MTPolska.

Obecnie działa w Polsce 210 systemów franczyzowych (rok temu 171) i ich ilość rośnie (przed 2002 rokiem rynek rósł o kilkanaście sieci rocznie, w 2002 przybyło 26 sieci, w 2003 - 27, a w 2004 - aż 39). Sieci franczyzowe działają w prawie każdej branży handlu i usług. Biznesmeni traktują franchising jako alternatywną - wobec emisji akcji czy wejścia inwestora finansowego - szansę pozyskania pieniędzy na rozwój lub sposób na szybkie poszerzenie własnej sieci - tak aby efektywnie korzystać z efektu skali.

W 2004 roku wzrosła podaż konceptów franczyzowych, ale jednocześnie wzrósł popyt na licencje ze strony potencjalnych inwestorów. W ciągu ostatniego roku znacząco wzrosła liczba franczyzobiorców - obecnie posiadają oni 13,5 tysiąca punktów franczyzowych (wzrost o ponad 1500 jednostek, czyli o 14,4%).

W 2004 roku nastąpił większy niż w poprzednich latach przyrost zainteresowania kupnem franczyzy ze strony potencjalnych franczyzobiorców. Sieci otrzymywały wielokrotnie więcej zgłoszeń. Zawarto też więcej umów. Ten sam przyrost optymizmu inwestycyjnego, którego jesteśmy świadkami na rynku nieruchomości (przyrost liczby kredytów mieszkaniowych mimo podwyżki stóp procentowych), czy na giełdzie (wysyp emisji i redukowany popyt na akcje) obecny był również na rynku franchisingu. Średnia inwestycja franczyzobiorcy w 2004 roku wzrosła do 325 tys. zł, przy 291 tys. zł w 2003 r. i 294 tys. zł w 2002 roku.

Inwestycje biorców w 2004 roku wyniosły ogółem ok. 4,5 mld zł. Przypomnijmy, że potencjalni inwestorzy mogą wybierać wśród ponad 200 ofert franczyzy o rozpiętości inwestycji od kilku tysięcy do kilku milionów złotych. Największa kwota jest wymagana w przypadku stacji benzynowych (ok. 1 mln Euro), najmniejsza w przypadku małych systemów usługowych (nawet ok. 4 tys. zł).

Aktualny Raport dostępny jest w księgarni.

W ciągu ostatnich lat franchising stał się bardzo popularną formą dystrybucji w Rosji. Pierwsze firmy franczyzowe rodem z Europy Zachodniej i Ameryki Północnej pojawiły się w Rosji w 1988 roku. Otwierały jednak wyłącznie jednostki własne.

Źródło: „Russian Franchise Law - Statutory Provisions and Current Case Law”; International Journal of Franchising Law (Volume 3, Issue 3, 2005) dostępny w księgarni.

Umowa franczyzowa jest na Słowacji efektem praktyki biznesowej i rosnącej popularności franchisingu, jako formy prowadzenia działalności gospodarczej. Ma charakter nienazwanej, chociaż odrębnej – sui generis – umowy i odnosi się zarówno do prawa handlowego, jak i kodeksu cywilnego tego kraju.

Artykuł jest gruntownym omówieniem systemu prawnego Słowacji w odniesieniu do franchisingu i umowy franczyzowej.

Źródło: „Franchising in Slowakia”; International Journal of Franchising Law (Volume 3, Issue 2, 2005) dostępny w księgarni.

Artykuł jest omówieniem regulacji prawnych odnoszących się do franchisingu ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień umów handlowych oraz prawa konkurencji.

Źródło: International Journal of Franchising Law (Volume 2, Issue 6, 2004) dostępny w księgarni.

Niniejsze opracowanie Vivien Chan poświęcone jest opisowi chińskiego rozporządzenia i jego prawdopodobnym, skutkom. Autorka wskazuje na dwuznaczność i niejasność wielu zapisów, które mogą utrudnić życie inwestorom.

Źródło: International Journal of Franchising Law (Volume 3, Issue 1, 2005) dostępny w księgarni.

Nowe zasady obejmują wszystkie aspekty umowy franczyzowej i sub-franczyzowej – począwszy od podpisania umowy, a skończywszy na jej rozwiązaniu - określają terminologię, prawa i obowiązki, zakres odpowiedzialności oraz inne kluczowe kwestie.

Źródło: „New Franchise Law i Belarus”; w International Journal of Franchising Law (Volume 3, Issue 1, 2005) - dostępny w księgarni.

Do najważniejszych kwestii, które musi rozważyć przyszły masterbiorca należą między innymi:

• Doświadczenie franczyzodawcy we franchisingu międzynarodowym – czy podpisał już jakieś umowy?
• Zaangażowanie franczyzodawcy w proces przekazywania masterfranczyzy – wstępne szkolenia nie wystarczą
• Dopuszczalność (prawna, gospodarcza i kulturowa) produktów i usług w kraju, w którym zamierza działać masterbiorca – która ze stron zajmie się badaniem rynku?
• Dopuszczalność znaków handlowych
• Wyłączność terytorialna – cały kraj czy tylko jego część?

Te i wiele innych kwestii omówiono w artykule „Acquiring a Master Franchise”; w International Journal of Franchising Law (Volume 3, Issue 1, 2005) - dostępny w księgarni.

Franchising na dobre zadomowił się już w Rumunii i chociaż szczegółowe regulacje prawne są jeszcze w fazie tworzenia, to istniejące w tym kraju zręby franczyzowego prawodawstwa – zdaniem autorów tego artykułu - dają stabilne podstawy działania inwestorom zainteresowanym budowaniem sieci franczyzowych.

Źródło: Franchising under Romanian Law; w International Journal of Franchising Law (Volume 3, Issue 1, 2005) - dostępny w księgarni.

W niniejszym opracowaniu Frank Zaid omawia kluczowe kwestie prawne istotne przy ekspansji systemu za granicę – uczula przedsiębiorców na złożoność całego procesu – planowanie, budowę i rozwój oraz marketing sieci rozwijającej się za granicą.

Źródło: Frank Zaid, International Franchise Agreements – Research, Rsik and Reward; w International Journal of Franchising Law (Volume 2, Issue 5, 2004) dostępny w księgarni.

Opracowanie poświęcone jest rozwojowi franczyzy w Austrii, w szczególności przepisom prawa cywilnego, które odnoszą się do franchisingu. Artykuł porusza też kwestie związane z prawem konkurencji.

Źródło: „Franchising in Austria”; Alexander Petsche, Stefan Riegler, Wolf Theiss; w International Journal of Franchising Law (Volume 2, Issue 3, 2004) - dostępny w księgarni.

• Ochrona znaków handlowych – jedna z najważniejszych kwestii przy ekspansji systemu za granicę.
• Prawo podatkowe kraju docelowego – w jaki sposób eksportować franczyzę? Znajomość kraju docelowego, jego specyfiki i kultury – kulturowa ignorancja może być dla franczyzodawcy bardzo kosztowna.
• Promocja i reklama – rozwiązania poszczególnych krajów niekiedy bardzo się różnią. Lepiej znać te różnice.
• Zaopatrzenie – franczyzodawca powinien wcześniej zdecydować o źródłach zaopatrzenia dla swojej sieci za granicą.
• Bariery językowe i tłumaczenia materiałów – jeden z najpoważniejszych problemów franczyzodawców rozwijających działalność za granicą.

Więcej na ten temat w artykule „Important Issues in Preparing to Expand a Franchise System into Another Country” w International Journal of Franchising Law (Volume 2, Issue 1, 2004) - dostępny w księgarni.