Kwestie związane z postępowaniem upadłościowym zostały szczegółowo uregulowane w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Na wstępie należy podkreślić, że ustawa, o której mowa powyżej ma zastosowanie do przedsiębiorców w rozumieniu kodeksu cywilnego, spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej, wspólników osobowych spółek handlowych, ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem oraz wspólników spółki partnerskiej.

Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stracił płynność finansową i stał się niewypłacalny, tzn. nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Postępowanie upadłościowe może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w w/w ustawie. Warto w tym kontekście zauważyć, że co do zasady w sytuacji, w której majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, wniosek o ogłoszenie upadłości zostaje oddalony. Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Ponadto wniosek o ogłoszenie upadłości może zostać oddalony, w przypadku, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Wartość bilansową należy obliczać z zachowaniem przepisów o rachunkowości, tzn. będzie ona stanowić różnicę pomiędzy aktywami przedsiębiorstwa a jego wymagalnymi zobowiązaniami. Wniosek o którym mowa powyżej nie zostanie jednak oddalony, jeżeli niewykonanie przez dłużnika zobowiązań ma charakter trwały albo gdy oddalenie wniosku może spowodować pokrzywdzenie wierzycieli.

Upadłość z możliwością zawarcia układu

W wyniku rozpoczęcia postępowania upadłościowego istnieje możliwość zawarcia układu. Upadłość dłużnika z możliwością zawarcia układu może zostać ogłoszona jedynie po uprawdopodobnieniu, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika. Postępowania, o którym mowa powyżej nie prowadzi się jednak, gdy z uwagi na dotychczasowe zachowanie się dłużnika nie ma pewności, że układ będzie wykonany.

W razie zawarcia układu upadły, co do zasady jest zobowiązany do udzielania wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących jego majątku, który jest objęty postępowaniem. Ponadto jest zobowiązany do umożliwienia nadzorcy sądowemu zapoznania się z przedsiębiorstwem, a w szczególności z księgami rachunkowymi. W przypadku braku zadośćuczynienia rzeczonym obowiązkom sędzia - komisarz może stosować środki przymusu określone w Kodeksie postępowania cywilnego dla egzekucji świadczeń niepieniężnych.

Upadłość obejmująca likwidację majątku dłużnika

Upadłość obejmująca likwidację majątku dłużnika ma zastosowanie w przypadku, gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu. W razie jej ogłoszenia upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Ponadto upadły powinien udzielać wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku. Wobec upadłego, który uchyla się od obowiązków sędzia - komisarz, podobnie jak w przypadku zawarcia układu może stosować środki przymusu określone w KPC.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Kodeks pracy w art. 22¹ wskazuje, jakich danych osobowych może żądać pracodawca przyjmujący nową osobę do pracy. Są to zgodnie z przepisami: imię i nazwisko kandydata, imiona rodziców, data urodzenia, miejsce zamieszkania (adres do korespondencji), wykształcenie i przebieg dotychczasowego zatrudnienia, PESEL. Pracodawca ma prawo zażądać również podania innych danych osobowych lub imion i nazwisk oraz dat urodzenia dzieci, jeśli ich podanie jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień wynikających z prawa pracy.

Innymi słowy szef nie ma prawa podczas rozmowy kwalifikacyjnej zapytać, czy kandydatka jest w ciąży, jak również, jakiej partii politycznej kibicuje potencjalny pracownik. Są to bowiem dane spoza katalogu określonego przez kodeks pracy. Przepisy stanowią, że pracodawca ma prawo żądać informacji określonych w art. 22¹ k.p. od osoby ubiegającej się o pracę. Nie oznacza to jednak, że po jej zatrudnieniu szef ma prawo wiedzieć więcej.

Linie papilarne

Jednym z uprawnień pracodawcy jest kontrolowanie czasu pracy. Bywa to jednak utrudnione, zwłaszcza w większych zakładach pracy. Zdarza się bowiem, że pracownik podbija kartę magnetyczną kolegi. Idealnym rozwiązaniem wydawałby się w takiej sytuacji czytnik linii papilarnych, które jednoznacznie identyfikowałyby pracownika. Ale uwaga – prawo nie zezwala na zbieranie danych biometrycznych (w tym linii papilarnych), nawet za zgodą zatrudnionego. Potwierdza to orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2011 r. (sygn. akt I OSK 1476/10).

GPS w samochodzie i telefonie

Kontrolowanie czasu pracy, czy też miejsca jej wykonywania poprzez odczytanie danych GPS w samochodzie służbowym lub też skorzystanie z usług lokalizujących telefon służbowy nie należy do rzadkości. O sposobach takiego nadzoru trzeba jednak pracownika poinformować. Co ważne, szef może kontrolować pracownika jedynie w czasie jego pracy. Nadużyciem prawa i naruszeniem dóbr osobistych jest natomiast monitorowanie aktywności zatrudnionego po godzinach (por. uchwała Sądu Najwyższego z 16 lipca 1993 r. (sygn. akt. I PZP 28/93).

Pracownik w sieci

Pracodawcy, by uzyskać informacje o pracowniku coraz częściej wertują blogi, fora i portale społecznościowe, zaś zdobytą w ten sposób wiedzę wykorzystują w różny sposób. Często dane te służą tylko lepszemu poznaniu pracownika, ale zdarza się również, że są lub mogą być przyczyną wypowiedzenia. Bez znaczenia jest, że kompromitujące informacje pracownik umieścił w sieci po godzinach, jako prywatna osoba. Zgodnie z art. 100 § 2 pkt. 4 kodeksu pracy pracodawca ma bowiem prawo wymagać dbania o dobro zakładu pracy. Zdjęcia dokumentujące uczestnictwo pracownika w zakrapianych imprezach, czy też w kompromitujących sytuacjach mogą narażać na szwank dobre imię firmy i przysporzyć realnych szkód.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Treść i forma umowy

Obowiązki użyczającego

Z uwagi na nieodpłatny charakter swego świadczenia użyczający ma ograniczony zakres obowiązków. Sprowadzają się one do znoszenia tego, że biorący używa przedmiot użyczenia i do powstrzymania się od wszelkich działań, które mogłyby utrudnić biorącemu wykonywanie jego uprawnienia. Nie jest zobowiązany do utrzymywania rzeczy w stanie przydatnym do umówionego użytku.

Użyczający odpowiada za wady fizyczne lub prawne przedmiotu umowy, które wyrządziły biorącemu szkodę. Odpowiedzialność ta powstaje wtedy, gdy użyczający wiedząc o wadach, których biorący nie mógł z łatwością zauważyć (wady ukryte), nie zawiadomił go o nich. Biorący rzecz może się domagać odszkodowania – i to pełnego – gdy wskutek wady przedmiotu użyczonego doznał uszczerbku.

Obowiązki biorącego

Biorący nabywa uprawnienie do używania rzeczy w takim stanie, w jakim faktycznie się ona znajduje i nie może żądać od użyczającego dokonywania jakichkolwiek nakładów na nią, ani nawet ochrony przed roszczeniem osób trzecich. Powinien swoje prawo wykonywać w sposób odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy, jeżeli umowa nie zawiera odmiennych postanowień. Nie może bez zgody użyczającego oddać przedmiotu umowy osobie trzeciej do używania. Biorący zobowiązany jest ponosić zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej. Nie odpowiada jednakże za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego jej używania.

Biorący odpowiada także za przypadkową utratę lub uszkodzenie rzeczy, jeżeli jej używał w sposób sprzeczny z umową, albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy, bądź gdy nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności powierzył ją innej osobie. Od tej odpowiedzialności może się uwolnić prowadząc dowód, że rzecz uległaby utracie lub uszkodzeniu także wtedy, gdyby używał ją w sposób właściwy, albo gdyby zachował ją u siebie.

Zakończenie umowy

Użyczającemu służy uprawnienie do przedwczesnego zakończenia użyczenia, jeżeli biorący niewłaściwie używa rzecz lub nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności powierza ją osobie trzeciej.

Umowa użyczenia może wskazywać także inne sposoby zakończenia tego stosunku prawnego. W szczególności strony mogą zastrzec, że użyczenie zgaśnie natychmiast na każde żądanie użyczającego. W braku wspomnianej klauzuli umownej przedwczesne zakończenie użyczenia przez użyczającego nastąpić może tylko w przypadku naruszenia przez biorącego obowiązków wynikających z umowy użyczenia: niewłaściwe używanie rzeczy lub nieuzasadnione treścią umowy lub szczególnymi okolicznościami powierzenie rzeczy osobie trzeciej.

Ponadto kodeks cywilny w szczególny sposób bierze pod uwagę interesy użyczającego i zezwala mu na przedwczesne rozwiązanie użyczenia, jeżeli rzecz stanie się mu potrzebna z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy. Rzecz powinna znajdować się w stanie nie pogorszonym, z tym, że osoba obowiązana do zwrotu nie ponosi odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania. Biorący ma prawo do żądania zwrotu nakładów na rzecz. Ustawa przewiduje dla roszczeń wynikających z umowy roczny termin przedawnienia liczony od dnia zwrotu rzeczy.

Konsekwencje podatkowe

Wydatki eksploatacyjne ponoszone przez przedsiębiorcę z tytułu korzystania z użyczonego mu budynku, jeśli wykazują związek z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, stanowią koszty podatkowe. Dla celów podatkowych zasadne jest, aby z umowy wynikało wprost, które opłaty i w jakiej wysokości będzie ponosił przedsiębiorca. Może on bowiem zaliczać w koszty tylko te wydatki do pokrywania których zobowiązany jest umową.

Gdy w działalności gospodarczej wykorzystywana jest tylko część użyczonego budynku lub lokalu, wydatki eksploatacyjne z nim związane powinny obciążać koszty firmowe tylko w takiej części, w jakiej powierzchnia użytkowana na potrzeby prowadzonej działalności pozostaje do ogólnej powierzchni lokalu. Oddanie rzeczy w nieodpłatne użytkowanie, stanowi nieodpłatne świadczenie dla podmiotu przyjmującego rzecz do używania. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej jest wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, z wyjątkiem otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, czyli najbliższej rodziny. Jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku, to wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia ustala się według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku.

Do umowy użyczenia, jako czynności nieodpłatnej, ma zastosowanie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem użyczenie lokalu będzie podlegało opodatkowaniu VAT tylko wówczas, gdy świadczenie to jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami w całości lub części. Aby więc w ogóle rozważać opodatkowanie VAT umowy użyczenia, czynność ta musi być wykonywana przez podatnika VAT działającego w takim charakterze.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Karę umowną można zastrzec wyłącznie w przypadku świadczenia niepieniężnego. Przykładem może być umowa o roboty budowlane, o dostawę towarów lub o przeprowadzenie szkolenia. Nie można natomiast zastrzec kary umownej na wypadek niezapłacenia należności pieniężnej lub jej zapłacenia z opóźnieniem. W takim przypadku właściwe będzie zastrzeżenie odsetek – ustawowych lub w wysokości określonej w umowie.
Karę zastrzega się w pieniądzu. Umowa powinna określić czy ma ona równać się konkretnej kwocie, bądź np. wskazać procent wynagrodzenia ustalonego w umowie. Jeżeli natomiast zastrzegamy karę na wypadek uchybienia powtarzalnym obowiązkom wykonywanym przez określony czas, warto doprecyzować, że dotyczy ona każdego stwierdzonego naruszenia.

Brak VAT-u i inne zalety

Zamieszczenie w umowie zapisu o karze umownej posiada szereg zalet. Przede wszystkim, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania świadczenia przez naszego kontrahenta należy nam się od niego przewidziana kara niezależnie od faktycznie poniesionej przez nas szkody. Co więcej, nawet nasz brak szkody nie zwalnia dłużnika z obowiązku zapłaty.

Łatwiej jest także przed sądem. Zastrzeżenie kary umownej w istotny sposób ułatwia dochodzenie zapłaty na drodze sądowej. Zapis taki powoduje bowiem zwolnienie strony dochodzącej wypłaty kary od konieczności dowodzenia faktu poniesienia szkody, jej rozmiaru oraz związku przyczynowo-skutkowego między zdarzeniem a szkodą. Strona dochodząca zapłaty musi jedynie wykazać, że wystąpiło zdarzenie będące podstawą obowiązku uiszczenia kary (np. że wykonawca faktycznie spóźnił się z ukończeniem budowy) oraz że na tą okoliczność był w umowie zapis o karze. Nie ma tu jednocześnie znaczenia przyczyna dla której nasz dłużnik nie spełnił świadczenia.
Inną ważną zaletą kar umownych jest ich zwolnienie od podatku VAT.

Warto zachować rozsądek

Formułując zapisy dotyczące kar umownych warto jednocześnie pamiętać, że przepisy kodeksu cywilnego chronią naszych kontrahentów przed ich nadmierną restrykcyjnością. Przewidują one bowiem możliwość obniżenia przez sąd zastrzeżonej w umowie kary.
Dotyczy to dwóch sytuacji: kiedy kara umowna jest rażąco wygórowana oraz gdy zobowiązanie zostało w części wykonane. Obniżenie kary może być zatem uzasadnione w razie wykonania znacznej części robót budowlanych.

Nie warto przesadzać z wysokością sankcji dla naszego kontrahenta. Niejednokrotnie bardziej opłacalna jest kara niższa – taka, która sensownie zabezpieczy nas przez stratami, ale jednocześnie nie będzie pośrednio sabotować realizacji umowy. Trzeba bowiem pamiętać, że przedsięwzięcie, którego dotyczy zakwestionowana kara z reguły ulega wstrzymaniu gdy sprawa trafia do sądu.

Niezabezpieczenie w umowie kluczowych interesów powoduje, że ich naruszenie przez wykonawcę pozostaje częstokroć bezkarne. Kary umowne są skutecznym sposobem zarówno na kompensatę szkód, jak i na zmobilizowanie stron do rzetelnego wykonania umowy. Warto pamiętać o ich zaletach.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

O wadliwości rzeczy decyduje brak cech, o których istnieniu zapewnia sprzedawca. Jeżeli według sprzedawcy rzecz nie ma wad, to kupujący nie musi badać rzeczy pod tym kątem. Obdarza on zaufaniem sprzedającego w tym zakresie i nieuczciwe działania sprzedawcy powodują, iż upływ terminów określonych w kodeksie cywilnym nie zamyka drogi kupującemu do nabycia uprawnień z tytułu rękojmi za wady rzeczy kupionej.

Rękojmia i korzyści z niej płynące

Ciągły rozwój gospodarczy i technologiczny oraz rosnące potrzeby społeczeństwa, wymagają szczególnej dbałości o ochronę produkcji oraz jakości towarów znajdujących się w obrocie. Niebagatelną rolę odgrywa tutaj rękojmia za wady rzeczy sprzedanej, tak właściwie służąca ochronie wyłącznie kupującego. Dlatego też nieuczciwe działania sprzedającego powodują dotkliwe konsekwencje w postaci złagodzenia wymogów warunkujących możliwość skorzystania przez kupującego z dobrodziejstw instytucji rękojmi. Kodeks cywilny przewiduje odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wady fizyczne i prawne rzeczy sprzedanej. Rzecz sprzedana ma wadę fizyczną, gdy:

• - wada ta zmniejsza jej wartość lub użyteczność ze względu na cel oznaczony w umowie albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia rzeczy,
• - nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego,
• - została wydana kupującemu w stanie niezupełnym.

Wada prawna ma miejsce wtedy, gdy rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej. Jeżeli przedmiotem sprzedaży są prawa, to wadą jest nieistnienie tych praw.

Celem przepisów o rękojmi jest zobowiązanie sprzedawcy do wydania kupującemu przedmiotu sprzedaży w stanie należytym i to nawet wtedy, gdy sprzedawca o istnieniu wady nie wiedział ani się do niej nie przyczynił. Kupującemu przysługują więc, wynikające z tych przepisów uprawnienia:

• - żądanie obniżenia ceny,
• - żądanie dostarczenia rzeczy wolnej od wad,
• - żądanie usunięcia wady,
• - odstąpienie od umowy.

Oprócz wskazanych narzędzi ochrony, dodatkowo kupującemu przysługuje roszenie o naprawienie szkody. Jest tutaj jednak warunek, a mianowicie jeśli szkoda jest następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, wówczas kupujący może domagać się jedynie naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę nie wiedząc o istnieniu wady. Może w takim przypadku w szczególności żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów.

Dochowanie aktów staranności warunkuje nabycie uprawnień z przepisów o rękojmi

Skorzystać z uprawnień z tytułu rękojmi może tylko ten, kto dopełnił obowiązku zawiadomienia sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia albo w ciągu miesiąca od momentu, gdy przy zachowaniu należytej staranności mógł ją wykryć.
W przypadku sprzedaży między osobami prowadzącymi działalność gospodarczą, zawiadomienie to musi nastąpić niezwłocznie od momentu wykrycia wady. Zbadanie rzeczy powinno się dokonać w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju. Jeśli wada wyjdzie na jaw dopiero później, zawiadomić należy sprzedawcę niezwłocznie po jej wykryciu.

Termin przewidziany do dokonania zawiadomienia jest zachowany także wtedy, gdy zawiadomienie dojdzie do sprzedawcy po terminie ale list polecony będzie nadany przed jego upływem. Natomiast w razie zawiadomienia dokonanego w inny sposób, powinno ono dojść do wiadomości sprzedawcy przed upływem terminu.
W pewnych jednak przypadkach, pomimo nie dochowania tych aktów staranności, droga do dochodzenia swoich praw na podstawie przepisów o rękojmi nie jest jeszcze całkiem zamknięta.

Negatywne skutki podstępnego działania sprzedawcy

Kodeks cywilny daje większą ochronę kupującemu i obarcza większą odpowiedzialnością sprzedającego w przypadku podstępnego zatajenia wad przez sprzedającego lub zapewnienia o ich nieistnieniu. Wówczas kupujący, pomimo braku zachowania aktów staranności, jeśli chodzi o terminy zawiadomienia sprzedawcy o wadach, nie traci uprawnień z tytułu rękojmi. Jednak ciężar dowodu tych okoliczności obciąża kupującego. Podstępne działanie sprzedawcy polegające na zatajeniu wady, należy łączyć z umyślnością w zakresie jego działań, których celem jest ukrycie wady przed kupującym. Wystarczające jest wykazanie, że sprzedawca wiedząc o wadzie nie poinformował o niej kupującego.

Te same skutki, co podstępne zatajenie wady, wywołuje udzielenie kupującemu przez sprzedawcę zapewnienia, że wady nie istnieją, albo że przedmiot sprzedaży ma te cechy których w rzeczywistości nie posiada. W tym przypadku, sprzedawca obarczany jest odpowiedzialnością za wady rzeczy bez względu na jego winę i wiedzę o istnieniu wad. Przyjmuje się, że takie zapewnienie nie musi wynikać wprost z oświadczenia sprzedawcy (np. zawartego w umowie); może to być także świadectwo jakości, atest, książka serwisowa oraz informacje pochodzące od sprzedawcy co do ilości, masy i innych cech przedmiotu sprzedaży. Źródłem zapewnienia kupującego o właściwościach rzeczy może być też reklama, ulotki informacyjne, pokaz na wystawie, informacje o przedmiocie sprzedaży na aukcji internetowej itp. O wadliwości rzeczy decyduje brak cech, o których istnieniu sprzedawca zapewniał. Z kolei, jeżeli zapewniał o braku wad, to kupujący nie musi badać rzeczy pod tym kątem. Obdarza on sprzedającego zaufaniem w tym zakresie i upływ terminów określonych w kodeksie cywilnym w przypadku podstępnego działania sprzedającego nie zamyka drogi do nabycia uprawnień z tytułu rękojmi za wady rzeczy kupionej.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Upadłość, w rozumieniu ustawy z 2003 roku Prawa upadłościowego i naprawczego (pun), mogą ogłosić przedsiębiorcy - osoby fizyczne, prawne i tzw. ułomne osoby prawne - prowadzący we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Ponadto mogą to zrobić spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne nieprowadzące działalności gospodarczej. Wśród podmiotów, które upadłości ogłosić nie mogą znalazły się m.in. Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, publiczne samodzielne zakłady opieki zdrowotnej czy uczelnie.

Podstawową przyczyną złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest niewypłacalność dłużnika, czyli pracodawcy, ale może być także związana ze zdarzeniem losowym, takim jak na przykład śmierć przedsiębiorcy. Odpowiedni wniosek w tej sprawie może zgłosić sam przedsiębiorca lub każdy z jego wierzycieli. W niektórych sytuacjach może to zrobić także wspólnik spółki osobowej.

Sposób zakończenia stosunków pracy przez pracodawcę znajdującego się w stanie upadłości zależy od tego, czy postępowanie upadłościowe prowadzone jest w trybie upadłości likwidacyjnej czy układowej. Pierwsza forma ma na celu sprzedaż przedsiębiorstwa i spłacenia wierzycieli z uzyskanych w ten sposób środków. Firma ma wtedy prawo do ograniczenia do jednego miesiąca okresu wypowiedzenia pracującym na podstawie umów na czas nieokreślony oraz do rozwiązania umów pracy zawartych na czas określony za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Ponadto, ogłoszenie upadłości znosi ochronę przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umów o pracę dotyczące kobiet w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego oraz wychowawczego.

Upadłość układowa ma natomiast na celu restrukturyzację przedsiębiorstwa i zaspokojenie wierzycieli w drodze jego wykonania. W jej przypadku pracodawca pracodawca nie może wypowiedzieć umów o pracę między innymi tym pracownikom, którzy podlegają ochronie przedemerytalnej lub przebywają na urlopach.

- Z ułatwień w rozwiązywaniu umów o pracę z pracownikami może skorzystać tylko ten pracodawca, w stosunku do którego ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika - mówi Małgorzata Grzelak, radca prawny, partner europejski kancelarii prawnej Squire Sanders Święcicki Krześniak. - Oznacza to, że począwszy od daty ogłoszenia upadłości, pracodawca może wypowiedzieć umowy o pracę, bez ograniczeń przewidzianych art. 411 Kodeksu Pracy oraz wszelkich innych przepisach szczególnych, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego.

W przypadku braku kapitału na pokrycie roszczeń pracowniczych, pracodawca po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości może wystąpić o środki do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Musi to uczynić przed wydaniem przez sąd postanowienia w sprawie ogłoszenia upadłości. Wypłata następuje na podstawie wykazu niezaspokojonych roszczeń sporządzonego przez pracodawcę, syndyka, likwidatora lub inną osobę sprawującą zarząd majątkiem pracodawcy.

- Przepisy określające zasady wypłat przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przewidują ograniczenia zarówno co do rodzaju wypłacanych świadczeń, jak również limitują kwoty takich wypłat - dodaje Małgorzata Grzelak. - Zaspokojeniu ze środków Funduszu podlegają wyłącznie należności główne (bez odsetek) przysługujące pracownikowi na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy.

Każdy pracownik ma prawo samodzielnie skierować do Funduszu wniosek o wypłatę tych należności ze stosunku pracy, których nie zaspokoił pracodawca, w przypadku, gdy pracodawca tego nie uczyni.

(boa)

Podatek od transakcji finansowych (FTT) z powodzeniem funkcjonuje już między innymi w Szwecji, Islandii czy Portugalii. Czy jego wprowadzenie we wszystkich państwach członkowskich jest jednak możliwe oraz czy mimo planowanych 60 miliardów euro wpływów budżetowych w skali wspólnoty może się ono okazać nieopłacalne?

Dodatkowe 60 mld euro

Zgodnie z treścią koncepcji “Commission outlines vision for taxing the financial sector” Komisja Europejska jeszcze w 2010 roku poparła ideę podatku od transakcji finansowych, tzn. Financial Transaction Tax, FTT. Propozycja jego wprowadzenia znalazła się również w projekcie budżetu unijnego na lata 2014-2020. Głównym założeniem jego implementacji jest minimalizacja ryzyka zewnętrznego związanego z działalnością sektora finansowego, jego partycypacja w kosztach związanych z kryzysem finansowym oraz pozyskanie dodatkowego źródła finansowania gospodarek krajowych, dotowanych przez rządy poszczególnych państw członkowskich UE.

- Sektor Finansowy powinien partycypować w kosztach kryzysu. Podatnicy wsparli sektor Finansowy w wysokości 4,6 mld euro w ostatnich trzech latach. Dzięki FTT możliwe będzie obniżenie kosztów ponoszonych przez budżety narodowe, a z drugiej strony FTT stymulować będzie realną gospodarkę. To kwestia uczciwości i odpowiedzialności – deklarował na jednej z konferencji prasowych Jose Manuel Barroso, przewodniczący Komisji Europejskiej.

Tak zwany podatek Tobina (pomysłodawca podatku od transakcji finansowych w latach 70’ XX w.), którego wprowadzenie postuluje się we wszystkich krajach wspólnoty, to podatek obrotowy - pośredni z założenia obejmujący transakcję między instytucjami finansowymi, w tym instrumenty pochodne, oraz wszystkie transakcje z udziałem akcji i obligacji. FTT obciążone mają zostać zarówno transakcje kupna, jak i sprzedaży, a za jego wprowadzenie odpowiadać ma ministerstwo finansów każdego z państw UE. Zgodnie ze wskazaniami Komisji, jego przewidywana wielkość leżałaby w granicach od 0,01 do 0,1 procenta wartości każdej transakcji. Szacowane wpływy ze ściąganego w okresie maksymalnie trzech dni od momentu realizacji transakcji, ewentualnie wprowadzanego podatku FTT sięgnęłyby niespełna 60 miliardów euro, z czego niecałe 20 mld euro trafić miałoby bezpośrednio do wspólnotowej kasy.

Stare szwedzkie novum

Wprowadzenie podatku od transakcji finansowych nie jest rozwiązaniem nowym. Na indywidualne wprowadzenie tego rodzaju opłat od banków, choć w nieco zmienionej formie, zasięgu i celu, zdecydowała się w 2009 roku Szwecja. Jeszcze w październiku 2008 roku powołano tam do życia tak zwany Fundusz Stabilizacyjny, którego głównym celem jest minimalizacja ryzyka szwedzkiego systemu finansowego. Większość gromadzonych w ramach Funduszu Stabilizacyjnego środków przekazywana jest przez banki i instytucje kredytowe zobligowane do uiszczania tzw. opłaty stabilizacyjnej. Do jej odprowadzania zobowiązane są wszystkie banki szwedzkie, banki zagraniczne posiadające siedzibę w Szwecji oraz oddziały banków macierzystych działające poza granicami kraju. Opłata naliczana jest na podstawie wielkości zobowiązań instytucji i nie uwzględnia wartości kapitału własnego. Wartość opłaty naliczanej w skali roku wynosi odpowiednio 0,036 proc. Dochody zasilające szwedzki budżet z tytułu krajowego FTT nie spełniły prognozowanych oczekiwań i wyniosły w pierwszym roku obowiązywania podatku około 250 milionów euro, jednak zakłada się, że w perspektywie 15 lat ich wartość odpowiadać ma poziomowi 2,5 proc. PKB. Podobne rozwiązanie zastosowano również między innymi w Portugalii oraz Islandii. Rząd portugalski zdecydował się na wprowadzenie podatku od wielkości zobowiązań bankowych oraz od obrotu w przypadku transakcji obciążonych wysokim ryzykiem. Natomiast narzędzie wprowadzone w Islandii, to podatek od wielkości aktywów banku. Jego wielkość ustalono tam na 0,014 proc.

Czy FTT może się nie opłacać?

Wprowadzenie FTT w skali wszystkich państw członkowskich UE może nie tylko się nie opłacać, ale powodować również potencjalne straty i ewentualnie przyczynić się między innymi do redukcji globalnego PKB UE, nawet o kwotę przekraczającą dwieście miliardów euro. Dodatkowo zaznaczyć należy, że jego wprowadzenie spowodować może znaczny odpływ europejskiego kapitału powiązany z realizacją opodatkowanych transakcji poza obszarem wspólnoty. Wdrożenie FTT mogłoby więc spowodować rozbudowaną alokację działań bankowych między innymi na nowojorskiej Wall Street, oraz w innych centrach finansowych świata. To właśnie widmo odpływu kapitału zdaje się być przyczyną wyraźnego sprzeciwu rządu Wielkiej Brytanii wobec propozycji Komisji Europejskiej, a zgodnie z wstępnymi szacunkami, to bezwzględnie Londyn miałby być odpowiedzialny za wygenerowanie blisko 80% założonych w prognozach wpływów z podatku. Z punku widzenia konieczności podjęcia jednomyślnej decyzji wszystkich państw członkowskich UE, sprzeciw „Wyspiarzy” może okazać się więc strategicznym determinantem obalenia propozycji KE lub jej znaczącej modyfikacji.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Spółki kapitałowe mają obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych. W przypadku innych przedsiębiorstw forma prowadzonej ewidencji operacji gospodarczych, podlegających opodatkowaniu zależy od ich preferencji. Mogą one stosować podatkową księgę przychodów i rozchodów, czyli tak zwaną uproszczoną księgowość lub pełną księgowość na podstawie ksiąg rachunkowych. Wolność wyboru kończy się jednak wraz z osiągnięciem przez podmiot przychodów większych od równowartości 1 200 000 euro. Podatnik będzie mógł wrócić do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w kolejnym roku podatkowym, pod warunkiem, że przychody w roku poprzedzającym nie przekroczą wskazanego limitu.

Wybór formy opodatkowania to istotny punkt w trakcie zakładania działalności gospodarczej. Przedsiębiorca musi wybrać jedną z czterech różnych metod, które różnią wysokością odprowadzanego podatku jak i się stopniem trudności w zakresie prowadzenia ewidencji. Do form opodatkowania zaliczamy: opodatkowanie na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej 18 proc. i 32 proc., opodatkowanie według jednolitej stawki podatku 19 proc., ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i karta podatkowa.

Przy wyborze jednej z dwóch pierwszych form opodatkowania podatkiem obciążony jest dochód, dlatego też koniecznym jest prowadzenie ewidencji ujmującej zarówno przychody, jak i koszty. Ewidencja może być prowadzona w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub też bardziej zaawansowanej formy, to znaczy ksiąg rachunkowych.

Kolejna forma opodatkowania, to znaczy ryczał od przychodów ewidencjonowanych wymaga od przedsiębiorcy tylko prowadzenia ewidencji przychodów, co stanowi istotne uproszczenie. Dzieje się tak ponieważ przy opodatkowaniu w formie ryczałtu podatek odprowadzany jest jedynie od przychodów. W przypadku karty podatkowej wartość podatku ustalona jest na podstawie decyzji naczelnika urzędu skarbowego.

(boa)

Kodeks cywilny przewiduje dla umowy leasingu formę pisemną pod rygorem nieważności. Umowa dzierżawy natomiast może być zawarta w dowolnej formie uzależnionej jedynie od woli stron. W pewnych tylko przypadkach wymagana jest forma kwalifikowana. Dotyczy to np. dzierżawy przedsiębiorstwa, gdzie wymagana jest forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi. Mimo tego, że leasing ma bardziej rygorystyczne regulacje w tym zakresie, zapewnia to jednak większe bezpieczeństwo obrotu i interesów stron.

Przedmiotem leasingu mogą być zarówno rzeczy ruchome, jak i nieruchomości. Obecnie leasing rzeczy ruchomych jest w Polsce bardziej rozpowszechniony. Najczęściej przedmiotem leasingu są środki transportowe, sprzęt biurowy, maszyny i urządzenia, a nawet kompletne linie technologiczne. Nie mogą natomiast być przedmiotem umowy ani dobra niematerialne, ani też prawa. Wykluczony jest więc leasing przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym i gospodarstwa rolnego, ponieważ w skład przedsiębiorstwa wchodzą m.in. patenty, zobowiązania oraz prawa, zaś w skład gospodarstwa rolnego – prawa i obowiązki związane z jego prowadzeniem. W przypadku umowy dzierżawy takich ograniczeń nie ma.

Różnice i podobieństwa leasingu i dzierżawy

Umowa leasingu jest bardzo podobna, z punktu widzenia ogólnego charakteru prawnego i obowiązków stron, do umowy najmu i umowy dzierżawy. Istnieją jednak istotne różnice, które w sposób zdecydowany wyróżniają tę instytucję od innych.

Według Kodeksu Cywilnego umowa leasingu może być zawarta jedynie na czas oznaczony, w którym korzystający powinien zapłacić wynagrodzenie pieniężne, stanowiące przynajmniej równowartość ceny lub wynagrodzenia z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. Świadczenie korzystającego jest więc spełnianym częściami świadczeniem jednorazowym. Przy dzierżawie nie ma ograniczeń czasowych umowy, a czynsz za używanie rzeczy ma charakter okresowy i nie stanowi ekwiwalentu wartości rzeczy.

Najważniejszą funkcję umowy leasingu pełni swoisty element kredytowy, który wyraża się w obowiązkach stron umowy leasingu. Chodzi tutaj o nabycie rzeczy przez finansującego od osoby trzeciej lub korzystającego, które poprzedza oddanie jej do użytku korzystającemu oraz ratalnej zapłaty przez korzystającego z wynagrodzenia pieniężnego z tego tytułu.

Wydzierżawiający dokonuje zwykle zakupu rzeczy uprzednio dla samego siebie, lub z zamiarem oddania jej do używania nieokreślonym osobom. Dzierżawca musi tak korzystać z rzeczy, aby w miarę możliwości substancja rzeczy pozostała nie zmieniona. Natomiast finansujący nabywa określoną rzecz na wniosek i dla konkretnego korzystającego, który zamierza wyzyskać przynajmniej przeważającą część jej wartości użytkowej.

Skutki podatkowe

Przy umowach dzierżawy rozliczanie podatku dochodowego nie różni się od rozliczania innych kosztów ponoszonych z tytułu prowadzenia działalności. Dzierżawa jest czynnością, co do zasady podlegającą podatkowi od towarów i usług wg stawki 23 proc. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku leasingu. Tutaj skutki prawno-podatkowe są różne w zależności od tego, z jakim rodzajem leasingu mamy do czynienia. W pewnych sytuacjach leasing, pod tym względem, jest o wiele bardziej korzystny dla przedsiębiorcy niż dzierżawa.

Leasing operacyjny

Z leasingiem operacyjnym mamy do czynienia, gdy finansujący, jako właściciel przedmiotu leasingu, (przedmiot zaliczany jest do jego majątku), dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Wówczas korzystający może do kosztów uzyskania przychodu zaliczyć w całości czynsze leasingowe, wszelkie opłaty manipulacyjne związane z leasingiem, a także koszty eksploatacji dobra będącego przedmiotem umowy. Usługa leasingu operacyjnego jest opodatkowana 23 proc. podatkiem VAT – tak, jak umowy najmu czy dzierżawy. Podatek ten od opłat leasingowych jest traktowany jako podatek naliczony, a zatem pomniejsza on w całości podatek należny korzystającego. Oddanie rzeczy w odpłatne użytkowanie traktowane jest bowiem jako świadczenie usługi, jeżeli przedmiot umowy jest zaliczany do majątku finansującego.

Obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze. Zasada ta ma zastosowanie oddzielnie dla każdej z rat leasingowych. Podatek VAT pobierany jest więc sukcesywnie od każdej z rat leasingowych i odliczany przez korzystającego.

Leasing finansowy

W tym przypadku to korzystający dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Jeżeli zatem w wyniku zawartej umowy leasingu, środek trwały wchodzi do aktywów korzystającego, to tego rodzaju umowę traktuje się na równi ze sprzedażą tego środka. Kosztem uzyskania przychodu dla korzystającego są zatem: odpisy amortyzacyjne, część odsetkowa rat leasingowych, ubezpieczenie przedmiotu leasingu, wszelkie koszty eksploatacji tego przedmiotu. Podstawą opodatkowania w tym wypadku jest wartość netto całej kwoty świadczenia należnego od korzystającego tj. sumy rat kapitałowych, opłaty wstępnej traktowanej jako część kapitałowa, sumy rat odsetkowych oraz opłaty manipulacyjnej (prowizji) finansującego.

W przypadku leasingu finansowego, traktowanego jako umowa sprzedaży, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania przedmiotu leasingu, a dostawa powinna być potwierdzona fakturą - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru. W tego rodzaju leasingu finansujący pobiera od korzystającego kwotę należną w podziale na kolejne raty leasingowe, natomiast sam podatek VAT korzystający uiszcza od całej kwoty jednorazowo i to już w momencie powstania obowiązku podatkowego. Korzystający natomiast na podstawie faktury zakupu zawierającej wartość całego przedmiotu leasingu może na zasadach ogólnych dokonać odliczenia podatku VAT zawartego w otrzymanej fakturze.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 marca 2011 roku o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców zwaną dalej „nowelą”, przekształcenia spółek zgodnie z kodeksem spółek handlowych były możliwe jedynie w ściśle ograniczonym zakresie podmiotowym. Przekształceniom formy prawnej mogły bowiem ulegać jedynie już założone spółki (osoby prawne). Dotychczas przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej chcąc – z najczęstszych w praktyce względów – ograniczyć osobistą odpowiedzialność majątkową, mógł wnieść swoje przedsiębiorstwo do spółki kapitałowej prawa handlowego (sp. z o.o. lub s.a.) w dwojaki sposób: w formie aportu, bądź poprzez jego zbycie na rzecz istniejącej już spółki posiadającej osobowość prawną i wstąpienie do niej w charakterze wspólnika.

Sukcesja

Rozwiązania powyższe, przy pewnych swoich zaletach, wiązały się z niekorzystnym skutkiem w postaci braku sukcesji prawnej, rozumianej jako brak ciągłości bytu prawnego. Konieczność likwidacji, rozumianej potocznie jako „zamknięcie” jednoosobowej działalności, wiązała się bowiem w praktyce z doniosłymi skutkami prawnymi wynikającymi z faktu braku następstwa prawnego, czyli np. z koniecznością przeniesienia na nowy podmiot praw i obowiązków wynikających z dotychczas zawartych umów – co szczególnie w sektorze budowlanym w przypadku umów zawieranych w drodze przetargu publicznego (gdzie klauzule umowne wyłączające możliwość dokonania cesji, bądź uzależniające jej skuteczność od zgody wyrażonej przez podmiot trzeci stanowią normę) – było dość problematyczne – o ile w ogóle możliwie. Taka sama sytuacja miała miejsce w przypadku koncesji, zezwoleń, decyzji administracyjnych - które to mogły zostać wydane na mocy nieobowiązujących już (a korzystnych dla przedsiębiorcy) przepisów prawa (w związku z czym ich wygaśnięcie i odtworzenie nie jest w interesie podmiotu zainteresowanego przekształceniem), jak również praw z własności intelektualnej. Niewątpliwie doniosłe w praktyce jest nabycie przez spółkę, z mocy prawa, majątku służącego wcześniej jednoosobowej działalności gospodarczej.

Na mocy noweli, zgodnie z art. 551 § 5 k.s.h., wszyscy przedsiębiorcy prowadzący jednoosobowo – we własnym imieniu – działalność gospodarczą mają możliwość (z dniem 1 lipca 2011r.) przekształcenia swojego przedsiębiorstwa w spółkę kapitałową (z o.o. lub S.A.) z zachowaniem zasady kontynuacji praw i obowiązków (sukcesja uniwersalna). W praktyce oznacza to wstąpienie przez spółkę, z mocy prawa (nie wymagających dodatkowych czynności) w ogół praw i obowiązków przedsiębiorcy (za wyjątkiem ewentualnych ulg podatkowych), czyli przejęcie przysługujących koncesji oraz zwolnień, wstąpienie w umowy, jak również nabycie majątku przedsiębiorcy.

Obowiązki rejestrowe

Powyższe wiąże się co prawda z następującymi obowiązkami: sporządzenia planu przekształcenia przedsiębiorcy wraz z załącznikami oraz opinią biegłego rewidenta - w formie aktu notarialnego – zawierającego m.in. ustalenie wartości bilansowej majątku, złożenia oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy (w formie aktu notarialnego), powołania członków organów spółki przekształconej, zawarcia umowy spółki albo podpisania statutu spółki przekształconej (w zależności od formy prawnej). Przekształcenie następuje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS, tym samym przedsiębiorca staje się albo jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, albo jedynym akcjonariuszem spółki akcyjnej. Właściwy organ ewidencyjny z urzędu wykreśla przedsiębiorcę z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Odpowiedzialność w spółce

Jedną z najbardziej istotnych korzyści z przekształcenia, stanowi ograniczenie odpowiedzialności wspólnika, który co do zasady nie odpowiada za zobowiązania spółki (odpowiedzialność ograniczona jest do wniesionego wkładu). Odpowiedzialność członków zarządu z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki powstaje w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Jednakże, członek zarządu może zwolnić się z odpowiedzialności w przypadkach uregulowanych w art. 299 § 2 k.s.h.

Wspomniana wcześniej sukcesja praw i obowiązków, skutkuje brakiem zwolnienia z zobowiązań powstałych przed dniem przekształcenia. Dotychczasowy przedsiębiorca odpowiada solidarnie ze spółką za długi związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przez okres 3 lat, liczony od dnia przekształcenia.

Rozważania podatkowe

Nowelizacji uległy również podatki - m. in. ordynacja podatkowa, ustawa o CIT oraz ustawa o PIT. W sferze prawa podatkowego nie dochodzi do sukcesji praw i obowiązków. Osoba fizyczna bowiem nie traci bytu prawnego – co ma miejsce w prawie cywilnym (przedsiębiorca przestaje istnieć z chwilą wykreślenia z rejestru) – a co za tym idzie pozostaje podatnikiem (z obowiązkiem zapłaty zobowiązań podatkowych powstałych przed przekształceniem).

Spółka powstała w wyniku przekształcenia odpowiada solidarnie wraz z osobą fizyczną za zobowiązania podatkowe powstałe przed dniem przekształcenia. Spółce zostaje nadany nowy NIP (na zasadach nowo powstającego podmiotu gospodarczego), jednakże nazwa może pozostać ta sama – zmieni się jedynie określenie formy prawnej. Można dowolnie zmienić nazwę firmy, jednakże w takim wypadku przez okres pierwszego roku należy posługiwać się określeniem „dawniej: .. „ .

Przy przekształceniu korzystnie kształtuje się kwestia amortyzacji, a ściślej jej kontynuacja z uwzględnieniem dotychczasowej wysokości odpisów oraz metod amortyzacji przyjętej przez przedsiębiorcę. Przekształcany przedsiębiorca musi pamiętać o zaliczkach na podatek i rocznym rozliczeniu podatku, które do dnia przekształcenia rozlicza - w zależności od wybranej formy opodatkowania - według zasad określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Spółka zaś, będzie już podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Przedsiębiorcy niechętni spółkom kapitałowym (a może tylko nie zdającym sobie sprawy z ich potencjału), wskazują na tzw. podwójne opodatkowanie – spółki 19 proc. CIT-em, oraz 19 proc. PIT-em dochodów wspólnika (ów) z tytułu udziału w zyskach. Osobom takim, celem połączenia zalet tzw. „tarczy podatkowej” oraz ograniczenia lub nawet wyłączenia odpowiedzialności całym swoim majątkiem (obecnym i przyszłym), należy zarekomendować dalsze przekształcenie spółki z o.o. w spółkę komandytową (będąca już spółką osobową), a ściślej jej wstąpienie w rolę komplementariusza (czyli podmiotu ponoszącego odpowiedzialność). Wspólnik sp. z o.o. wstępuje natomiast do spółki po stronie komandytariusza (obejmując np. 99 proc. udziałów). Dzięki takiej operacji, z jednej strony wspólnik (komandytariusz) nie będzie zmuszony do płacenia drugiego podatku (będzie go płacić sp. z o.o. z 1 proc. udziałem w zyskach) - korzyść wynikająca ze spółki osobowej , z drugiej zaś zwolni się spod odpowiedzialności – zaleta spółki kapitałowej.

Jakie koszty?

Utworzenie spółki kapitałowej – zarówno sp. z o.o. jak również S.A. - wiąże się z koniecznością uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych (w związku z utworzeniem kapitału zakładowego lub akcyjnego spółki). Podatek ten wynosi 0,5 proc. wartości kapitału, co przy minimalnym kapitale spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (5 tys. zł) daje kwotę symboliczną. Warto pamiętać, iż zmianie uległa również ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Dzięki nowelizacji, opłata za rejestrację w KRS-ie została zmniejszona z 1 tys. zł do 500 zł, natomiast opłata za zmianę danych wynosi 250 zł (z 400 zł).

Konkluzje

Korzyści płynących z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową jest niewątpliwie wiele. Jako najistotniejsze należy przede wszystkim wskazać możliwość bezpośredniego przekształcenia działalności gospodarczej osoby fizycznej w spółkę kapitałową oraz ograniczenie odpowiedzialności przedsiębiorcy (jako wspólnika w spółce). Przy dynamicznym rozwoju firmy, po przekroczeniu pewnego progu obrotów i skali interesów, prowadzenie działalności gospodarczej jest co najmniej ryzykowne, jeśli nie stanowi próby samobójczej. W przypadku bowiem kłopotów finansowych, majątek całego życia zapewniający bezpieczeństwo rodziny, może zniknąć w ciągu kilku miesięcy. Niezależnie od powyższego, spółka daje możliwość pozyskania przez spółkę alternatywnych (dotychczas niedostępnych) źródeł finansowania. Nieograniczone możliwości daje również poszerzenie grona wspólników i tym samym podwyższenia kapitału zakładowego spółki.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Dzierżawa obejmuje swym zakresem używanie rzeczy i pobieranie z niej pożytków. Przedsiębiorstwo rozumiane jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, może być przedmiotem umowy dzierżawy jako całość albo część. Oznacza to, że w umowie powinno się wykazać, co się na nie składa, ponieważ niektóre elementy przedsiębiorstwa mogą być z niej wyłączone np. koncesje, patenty, nazwa, prawa wynikające z najmu, itp. Niezbędnym elementem takiej umowy jest czynsz. Może być on określony w postaci sumy pieniężnej, ułamkowej części pożytków lub świadczeń innego rodzaju. Na tle innych krajów Unii Europejskiej, gdzie pieniężna forma czynszu jest zasadniczo obowiązkowa, Polski Kodeks Cywilny reguluje ten stosunek prawny nadając dzierżawie pewien element elastyczności.

Istotną kwestią umowy są postanowienia przenoszące na dzierżawcę obowiązek zapłaty ciężarów publicznych związanych z własnością, kosztami ubezpieczenia, itp. Nie mogą one stanowić części składowej czynszu a tylko czynnik, który w trakcie negocjacji wpływa na wysokość uzgadnianego przez strony czynszu.

Wydzierżawienie przedsiębiorstwa powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. W przypadku, gdy przedsiębiorstwo obejmuje nieruchomości, wymagana jest forma aktu notarialnego. Fakt wydzierżawienia przedsiębiorstwa wymaga ujawnienia w rejestrze przedsiębiorców (KRS, ewidencja działalności gospodarczej).

Obowiązki wydzierżawiającego i dzierżawcy

Wydzierżawiający jest zobowiązany wydać dzierżawcy przedmiot umowy zgodnie z terminem określonym w tej umowie. Wydany przedmiot umowy powinien być w stanie dobrym i przydatnym do wykonywania określonej w umowie działalności. Wydzierżawiający odpowiada za wady wydanego przedmiotu umowy. Ciąży na nim także obowiązek zapewnienia spokojnego posiadania przez dzierżawcę przedmiotu umowy.

Podstawowym obowiązkiem dzierżawcy jest obowiązek zapłaty czynszu. Przy umowach dzierżawy czynsz płatny jest zazwyczaj z dołu, w przeciwieństwie do umów najmu, gdzie czynsz płaci się z góry. Dzierżawca powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli powinien tak korzystać z przedmiotu umowy, aby uzyskać maksymalny zamierzony efekt przy minimalnym oddziaływaniu w samą substancję przedsiębiorstwa i jego zdolność produkcyjną. Dzierżawcę obciążają nakłady niezbędne do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie nie pogorszonym. Chodzi tutaj nie tylko o drobne nakłady związane z bieżącym funkcjonowaniem, ale także remonty o szerszym zasięgu. Również inwestycje związane z nowościami technicznymi bądź nowymi technologiami, czyli takie, które dostosowują przedsiębiorstwo do panujących na rynku trendów i umożliwiają jego sprawne na nim funkcjonowanie. Jednak zmiany w przedmiocie dzierżawy powinny być uzależnione od zgody wydzierżawiającego.

Precyzyjnie sformułowane zapisy w umowie dotyczące rozdziału obowiązków stron, umożliwiają uniknięcie ewentualnych sporów po wygaśnięciu umowy i rozliczenie końcowe zadowalające obie strony. Dzierżawca bowiem musi najczęściej zlikwidować bądź zmodyfikować wprowadzone przez siebie zmiany w przedsiębiorstwie, nie ponosząc przy tym większych kosztów. Wydzierżawiający natomiast pragnie otrzymać bez opóźnień przedmiot dzierżawy w stanie nie pogorszonym i możliwie bez konieczności rozliczeń z tytułu nakładów poczynionych przez dzierżawcę. W przypadku, gdy umowa nie zostanie sporządzona w sposób właściwy, ta sprzeczność interesów stron może doprowadzić do sporów i konieczności dochodzenia swoich roszczeń nad drodze sądowej.

Skutki w sferze prawa pracy

Dzierżawa części lub całości zakładu pracy wywołuje zazwyczaj takie same skutki jak jego sprzedaż. Za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, powstałe przed przejściem zakładu pracy na innego pracodawcę, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie. Dla pracowników oznacza to, że mogą żądać zaspokojenia swoich roszczeń przez nowego pracodawcę lub przez pracodawcę dotychczasowego.

Z chwilą przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę, staje się on automatycznie stroną dotychczasowych stosunków pracy i przejmuje na siebie wszelkie prawa i obowiązki poprzedniego pracodawcy. Pracownik może w terminie dwóch miesięcy od dnia przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę, rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia za 7 dniowym uprzedzeniem. Rozwiązanie to powoduje po stronie pracownika takie same skutki prawne, jak w przypadku rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

Skutki podatkowe

W przypadku uzyskiwania przychodów z dzierżawy przez wydzierżawiającego, jako przychodów z działalności gospodarczej, przychód powstaje w momencie, w którym należności z umowy dzierżawy stały się wymagalne. Nie jest natomiast istotne, czy zostały przez dzierżawcę faktycznie zapłacone. Przychody te mogą być opodatkowane skalą progresywną lub podatkiem liniowym, przy czym opodatkowaniu podlega zawsze dochód. Rozliczanie kosztów uzyskania przychodów zasadniczo nie różni się od rozliczania innych kosztów ponoszonych z tytułu prowadzenia działalności. Poza wydatkami związanymi bezpośrednio z przedmiotem dzierżawy, wydzierżawiający może do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć odpisy amortyzacyjne na zasadach ogólnych.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

W opinii Sądu Najwyższego koncesja jest publicznoprawnym uprawnieniem podmiotowym przyznanym decyzją właściwego organu administracji indywidualnie oznaczonemu podmiotowi, który spełnia ustawowo określone wymagania zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe wykonywania określonego rodzaju działalności gospodarczej. Niekiedy liczba koncesji jest z góry ograniczona, o czym organ koncesyjny ma obowiązek poinformować w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Zdarzają się także sytuacje, gdzie liczba przedsiębiorców, spełniających warunki do udzielenia koncesji jest większa, niż liczba koncesji przewidzianych do udzielenia. Wówczas organ koncesyjny zarządza przetarg, którego przedmiotem jest jej udzielenie. Należy wyjaśnić, że koncesjonowana działalność gospodarcza podlega wielopłaszczyznowej kontroli przez organ, który taką koncesję wydał. Co więcej, jest on uprawniony do cofnięcia koncesji w przypadku np. bierności przedsiębiorcy, czyli nie podjęcia w wyznaczonym terminie działalności objętej koncesją, mimo wezwania organu koncesyjnego lub trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją.

Zakres przedmiotowy koncesji

Wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie m.in.: prowadzenia kasyna gry, ochrony osób i mienia, poszukiwania złóż kopalin, wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, wytwarzania i obrotu bronią i amunicją, obrotu paliwami i energią oraz przewozów lotniczych wymaga uzyskania koncesji. Minister właściwy ze względu na przedmiot działalności gospodarczej wymagającej uzyskania koncesji. Udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana i cofnięcie koncesji lub ograniczenie jej zakresu ma formę decyzji administracyjnej i należy do ministra właściwego ze względu na przedmiot działalności gospodarczej wymagającej uzyskania koncesji.

Promesa, czyli przyrzeczenie wydania koncesji

Przedsiębiorca, który zamierza podjąć działalność gospodarczą wymagającą uzyskania koncesji ma możliwość ubiegania się o promesę, czyli przyrzeczenie jej wydania, które ma charakter administracyjny. W celu uzyskania promesy należy złożyć dokumenty i informacje, które są wymagane przy składaniu wniosku o koncesję. Ponadto należy uzasadnić swoją decyzję, tzn. dlaczego dany podmiot wnosi o promesę, a nie o koncesję. Okres ważności promesy nie może być krótszy niż 6 miesięcy. Promesa może zostać jednak cofnięta. Ponadto za jej udzielenie, podobnie jak w przypadku koncesji pobierana jest opłata skarbowa.

Instytucja promesy pozwala niekiedy na oszacowanie szans na uzyskanie koncesji, jak również optymalizację kosztów związanych z inwestycjami, których wymaga dane przedsięwzięcie. Decyzja w zakresie podjęcia działań zmierzających do uzyskania promesy należy jednak każdorazowo do przedsiębiorcy, który jest zainteresowany podjęciem koncesjonowanej działalności gospodarczej.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Instytucja umowy przedwstępnej została uregulowana w artykule 389 kodeksu cywilnego, który stanowi, że powinna ona określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Strony zawierające taką umowę powinny więc zapisać w niej co najmniej minimalną treść umowy, którą planują zawrzeć w przyszłości. Istnieje oczywiście możliwość zapisania postanowień dodatkowych, w szczególności terminu zawarcia umowy przyrzeczonej. W ocenie Sądu Najwyższego, określenie terminu, w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona, stanowi nieodzowny składnik umowy przedwstępnej, przy czym powinno ono nastąpić bądź to przez wyraźne podanie daty kalendarzowej, do której lub w której ma być zawarta umowa przyrzeczona, bądź też przez takie oznaczenie okresu terminu, aby dał się on z góry ustalić bez żadnych trudności.

Żądanie zawarcia umowy przedwstępnej

Wystąpienie jednej ze stron z żądaniem zawarcia umowy przedwstępnej jest ograniczone w czasie, tzn. nie można żądać zawarcia umowy przyrzeczonej, jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy właściwej.

Ponadto, zgodnie z paremią umieszczoną na budynku Sądu Najwyższego, tj. „prior tempore potior iure” - „pierwszy w czasie lepszy w prawie” - w sytuacji w której obie strony są uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie.

Uchylanie się od zawarcia umowy przyrzeczonej

Zdarzają się sytuacje, w których pomimo zawarcia umowy przedwstępnej jedna ze stron uchyla się od dopełnienia swoim obowiązkom i zawarcia umowy przyrzeczonej. W takim przypadku druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy właściwej. W treści umowy można jednak odmiennie uregulować zakres odszkodowania i wprowadzić zapisy, które w szerszym zakresie będą chroniły interesy strony nieuchylającej się od zawarcia umowy przyrzeczonej. Ponadto strona uprawniona może żądać zawarcia umowy przyrzeczonej na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym. Mając na uwadze treść artykułu 1047 kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie (konstytutywne) sądu, stwierdzające obowiązek drugiej strony złożenia oznaczonego oświadczenia woli o zawarciu umowy przyrzeczonej, skutkuje zawarciem tej umowy i zastępuje tę umowę.

Przedawnienie roszczeń

Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się po upływie roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jeżeli sąd oddali żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej, roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym orzeczenie stało się prawomocne.

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Rozpoczęty 1 lipca 2011 proces wdrażania centralnej ewidencji jest finalizowany. Zasadniczą zmianą jest utrata statusu „organów ewidencyjnych” przez gminy, które dotychczas zobowiązane były do prowadzenia ewidencji. 1 stycznia 2012 zakończył się okres przejściowy, w którym to miało nastąpić przeniesienie danych z ewidencji gmin do CEIDG (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej).

Po zmianach, osoba chcąca rozpocząć działalność powinna złożyć wniosek o wpis do CEIDG, wypełniając elektroniczny formularz dostępny na domenach www.ceidg.gov.pl lub BIP Ministerstwa Gospodarki. Wniosek jest zwolniony od opłat.
Po złożeniu wniosku, system generuje potwierdzenie złożenia wniosku lub informacje o błędach, które należy poprawić, wysyłane automatycznie do wnioskodawcy na adres poczty elektronicznej wskazany w formularzu.

Wirtualny podpis

Formularz musi zostać oczywiście podpisany. Rozwiązania są dwa: opatrzenie elektronicznym podpisem (który kosztuje i to czasami nie mało), bądź skorzystanie z instytucji bezpłatnego zaufanego profilu. Z powodu kosztów i stosunkowo niewielkiego rozpowszechnienia korzystania z elektronicznego podpisu, rozwiązanie to z pewnością nie będzie najpowszechniej wybieranym. Przyszli przedsiębiorcy chcący skorzystać z bezpłatnego zaufanego profilu, muszą niestety udać się osobiście do urzędu gminy aby go uzyskać po potwierdzeniu tożsamości.

W chwili obecnej podpis elektroniczny jest usługą odpłatną, tzn. trzeba go po prostu zakupić. Podmioty oferujące tą usługę – według rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Gospodarki – to: Krajowa Izba Rozliczeniowa, Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych, Unizeto Technologies, MobiCert, Enigma S.O.I. Zasady gospodarki wolnorynkowej powodują, iż koszty takiej usługi są zróżnicowane. Oczywiście rolę odgrywają przede wszystkim ważność podpisu i rodzaj urządzenia do jego składania.

Bezpłatnym, choć wymagającym poświęcenia czasu, jest wspomniany tzw. profil zaufany. Stanowi on odpowiednik podpisu elektronicznego, gdyż jest on weryfikowany za pomocą certyfikatu kwalifikowanego. Aby go jednak uzyskać, należy osobiście udać się do urzędu gminy celem weryfikacji tożsamości. Wizytę należy poprzedzić zalogowaniem na platformie ePUAP i wypełnieniem wniosku o założenie profilu.

Czy jesteśmy skazani tylko na sieć?

Poza możliwością złożenia wniosku on-line, można również wydrukować wypełniony on-line wniosek i złożyć go osobiście w gminie. Dopuszczalne jest również pobranie i wypełnienie wniosku w tradycyjnej papierowej formie i – analogicznie – złożenie go w gminie. Wysłanie wypełnionego wniosku do gminy drogą pocztową – listem poleconym – również jest jedną z możliwości, jednakże w tej sytuacji podpis wnioskodawcy musi być potwierdzony notarialnie. W sytuacjach określonych w niniejszym ustępie gmina dokonuje wprowadzenia danych do systemu elektronicznego.

Wraz z wnioskiem należy złożyć oświadczenie – pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia – iż w stosunku do wnioskodawcy nie zostały orzeczone zakazy.

Pod warunkiem poprawnie złożonego wniosku, wpis do CEIDG powinniśmy uzyskać z chwilą wprowadzenia danych do systemu, jednakże nie później niż następnego dnia roboczego po dniu wpływu wniosku. Zmiany danych można wnosić w terminie 7 dni liczonych od dnia złożenia wniosku.

W zależności od formy w jakiej złożymy wniosek będzie zależała droga jego uzupełnienia ewentualnie poprawienia zmian. W przypadku wniosku składanego on-line, system niezwłocznie poinformuje o błędach. W przypadku złożenia wniosku w urzędzie gminy, organ wezwie do jego uzupełnienia lub korekty w terminie 7 dni roboczych.

Kiedy zaczynamy działalność?

Podjąć działalność co do zasady można zatem w dniu złożenia wniosku, jednakże dopuszczalne jest określenie innej daty rozpoczęcia działalności.
Warto zaznaczyć, iż NIP wnioskodawcy stanowi numer identyfikacyjny w bazie CEIDG. Tym samym z chwilą rozpoczęcia działalności gospodarczej NIP osoby fizycznej staje się NIP nowego przedsiębiorcy.

Wnioskodawca w wniosku o wpis do CEIDG musi ponadto zażądać: wpisu bądź zmiany wpisu do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON); zgłoszenia płatnika składek (albo jego zmiany) w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, bądź kontynuowania ubezpieczenia społecznego rolników stosownie do właściwych regulacji; przyjęcia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania – podatek dochodowy od osób fizycznych, karta podatkowa, VAT (do wniosku można dołączyć zgłoszenie rejestracyjne lub aktualizacyjne).

Kancelaria Prawna Skarbiec Sp.K., która specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych

Wytwórcy śmieci, jak również prowadzący ich zbieranie, odzysk, unieszkodliwianie oraz odbierający odpady komunalne są obowiązani przedkładać marszałkowi województwa roczne zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów. Ostateczny termin składania sprawozdań to 15 marca każdego roku. Najmniejsze uchybienie terminowi, niezłożenie sprawozdania lub złożenie zestawienia niezgodnego ze stanem rzeczywistym było do tej pory zagrożone karą 10 tys. zł. Od 20 lipca 2011 sankcja ta jest zamieniona na grzywnę w wysokości 500 zł.

Niewykonanie obowiązku sprawozdawczego albo złożenie sprawozdania po terminie lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym wiązało się dotąd z nałożeniem kary w wysokości 10 tys. zł. Karę wymierzał marszałek województwa. Nie miało przy tym znaczenia: czy chodziło o firmę jednoosobową, czy o wielki zakład przemysłowy, jak również czy przedsiębiorca w ogóle nie złożył sprawozdania, czy też spóźnił się z jego złożeniem o jeden dzień. Przepisy ustawy o odpadach określały karę sztywno, bez możliwości jej zmniejszenia.

Martwe przepisy

Brak elastyczności przy wymierzaniu kary powodował jednak, że organy zobowiązane do jej wymierzania, czyli marszałkowie województw, wstrzymywali się z ich nakładaniem. W praktyce więc przepis przewidujący karę 10 tys. zł był martwy.

Marszałkowie zgodnie postulowali zmianę przepisów. Podnosili, że ścisłe trzymanie się litery prawa i nakładanie kar za niewykonywanie obowiązków sprawozdawczych spowodowałoby plajtę wielu przedsiębiorstw, a tym samym zwiększenie bezrobocia. Przepisowi zarzucali również zbyt dużą restrykcyjność, która była ich zdaniem nieadekwatna do szkodliwości czynu.

Zmiana regulacji

W marcu 2011 do Sejmu wpłynął poselski projekt zmian w ustawie o odpadach przewidujący zmianę przepisów odnośnie wysokości kary za uchybienie obowiązkom sprawozdawczym dotyczącym produkowanych śmieci. Sejm w ekspresowym tempie przyjął proponowane zmiany i 17 czerwca prezydent podpisał nowelizację ustawy. Nowe przepisy weszły w życie 20 lipca tego roku.

Zmianie uległ kontrowersyjny artykuł, w którym zawarto sankcję 10 tys. zł za uchybianie obowiązkom sprawozdawczym. Zgodnie z nowymi regulacjami wytwórca śmieci, który nie prowadzi ewidencji odpadów lub czyni to niezgodnie ze stanem rzeczywistym będzie podlegał karze grzywny.

Nie przekazanie zbiorczego zestawienia danych przez posiadacza odpadów będzie natomiast zagrożone karą pieniężną w wysokości 500 zł. Przedsiębiorca, który uchyla się od złożenia sprawozdania rocznego o odpadach, mimo otrzymania decyzji o ukaraniu, musi się liczyć z tym, że zostanie nałożona na niego ponowna sankcja – tym razem w wysokości 2 tys. zł. Kara ta może być wymierzana wielokrotnie, jednakże łączna wysokość kar pieniężnych za dany rok kalendarzowy nie może przekroczyć 10 tys. zł.

Kancelaria Prawna Skarbiec
IMG:20939:

Ogólna zasada obowiązująca w Polsce mówi, że oferta złożona przez jedną ze stron jest wiążąca w momencie złożenia oświadczenia woli o jej przyjęciu przez drugą stronę. Oświadczenia woli mogą być składane zarówno pisemnie jak i ustnie, a w niektórych przypadkach także w sposób dorozumiany, czyli milczący. Istnieją ściśle określone prawem sytuacje, kiedy to oferta złożona przedsiębiorcy będzie go wiązała, nie tylko w przypadku jej wyraźnego przyjęcia, ale także w sytuacji braku jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony adresata.

Można oczywiście zapobiec skutkom milczącej akceptacji / milczącego zawarcia umowy poprzez umieszczenie stosownego zastrzeżenia w zamówieniu lub wprowadzając indywidualne ogólne warunki przyjęcia oferty. Najlepszym rozwiązaniem wydaje się być zawarcie w umowie klauzul precyzyjnie określających kwestię braku niezwłocznej odpowiedzi na złożoną ofertę. Można postanowić, iż aby oferta była wiążąca, musi być za każdym razem wyraźnie przyjęta przez strony. Istnieje także możliwość wyłączenia zastosowania powyższego przepisu w konkretnej umowie.

Ułatwienie czy komplikacja?

Zgodnie z treścią art. 68² Kodeksu cywilnego (dalej „kc”), jeżeli przedsiębiorca nie odpowie niezwłocznie na złożoną mu przez oferenta, z którym pozostaje w stałym stosunku handlowym, ofertę, w ramach prowadzonej działalności, milczenie poczytuje się za przyjęcie oferty. W takiej sytuacji zostaje zawarta umowa na warunkach określonych w złożonej ofercie, a adresat jest zobowiązany do zastosowania się do podanej w ofercie ceny, terminu jak i sposobu wykonania umowy. Innymi słowy, brak odpowiedzi na ofertę (tj. również w zakresie wprowadzenia zmian w dotychczasowej umowie franczyzowej) może powodować zawarcie nowej umowy franczyzowej na warunkach określonych w złożonej ofercie. Głównym założeniem, dla którego tak skonstruowano prawo, było ułatwienie prowadzenia interesów między znanymi sobie i już współpracującymi podmiotami gospodarczymi – tak jak ma to miejsce we franczyzie. Powstaje zatem pytanie, czy w każdym przypadku jakiejkolwiek oferty ze strony naszego partnera handlowego / franczyzodawcy musimy jasno określać nasze stanowisko i co w sytuacji gdy adresat oferty / franczyzobiorca będzie z nią związany wbrew swojej woli?

Treść artykułu 68² Kodeksu cywilnego nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości. Otrzymanie przez franczyzobiorcę oferty od franczyzodawcy, tj. od osoby, z którą pozostaje on w stałych stosunkach gospodarczych, oraz brak niezwłocznej odpowiedzi na przedłożoną ofertę, oznacza akceptację owej oferty i wywołuje skutki prawne po obu stronach umowy franczyzowej.

Umowa ta wyczerpuje pojęcie „stałych stosunków gospodarczych”, które zawarte jest w treści powołanego wyżej art. 68² kc, z uwagi na istniejący stan powtarzalności zamówień/zleceń. „Milczące przyzwolenie” wywiera jednak skutki prawne tylko w sytuacjach, w których oferta złożona przedsiębiorcy dotyczy przedmiotu ściśle związanego z typem prowadzonej przez niego działalności. Kwestia sformułowania stałych stosunków gospodarczych jest bardzo indywidualna i trudna do ustalenia, taka sama trudność dotyczy sprecyzowania terminu niezwłocznego udzielenia odpowiedzi składającemu ofertę. Nie ulega jednak wątpliwości, że umowa franczyzowa należy do stałych stosunków gospodarczych, a termin na ustosunkowanie się do przedstawionej oferty, oparty będzie na normach panujących we wcześniejszych stosunkach między podmiotami, nie dłuższy jednak niż optymalny czas potrzebny na sporządzenie odpowiedzi i dotarcie informacji do adresata.

Dennis Jonczyk, adwokat

Aniołowie biznesu są gotowi podejmować duże ryzyko. Z drugiej strony są bardzo ostrożni w dobieraniu przedsięwzięć, w które zainwestują środki. Według statystyk różnych organizacji zrzeszających aniołów biznesu tylko około 3 proc. przesyłanych przez przedsiębiorców projektów otrzymuje kapitał inwestycyjny. Mimo tych ograniczeń, jest to atrakcyjny sposób pozyskania wsparcia na realizację przedsięwzięć inwestycyjnych.
Aniołowie biznesu to osoby prywatne, byli przedsiębiorcy, którzy odnieśli wcześniej sukces w prowadzeniu firm i obecnie chcą inwestować w ciekawe projekty inwestycyjne. Interesują się głównie mikro- i małymi firmami, których właściciele mają dobre pomysły na rozwój. Wspierają chętnie start-upy.

Jakie procedury?

Pozyskiwanie kapitału jest czasochłonne, trwa prawie cały rok. Podstawą pozyskania wsparcia jest dobry biznesplan (niekiedy tylko opis przedsięwzięcia), którego realizacja pomoże wypracować ponadprzeciętne zyski. W zamian za wsparcie, inwestor obejmuje w posiadanie znaczny pakiet udziałów albo akcji w firmie. Rzadko jest to pakiet kontrolny.

Pierwszym krokiem przy staraniu się o kapitał są organizacje zrzeszające aniołów. Do nich bezpośrednio przesyła się projekty inwestycyjne. Jeśli projekt zyska uznanie przedstawicieli organizacji, to pomysłodawca jest zapraszany na pierwsze rozmowy inwestycyjne. W trakcie takich konsultacji oceniane są szanse i zagrożenia realizacji projektu, dokonywana jest wstępna analiza SWOT.

Drugim krokiem jest już spotkanie z aniołem biznesu lub z jego przedstawicielem, pod warunkiem, że biznesplan przedsięwzięcia zostanie przyjęty przez pracowników organizacji. Podczas takiego spotkania analiza firmy i biznesplanu jest dokonywana powtórnie. W trakcie następnych spotkań omawiane są warunki i zasady inwestowania oraz prawa i obowiązki obu stron.

Do kogo się zgłaszać?

Jedynym sposobem na kontakt z inwestorem jest skorzystanie z pośrednictwa istniejących w kraju organizacji (sieci) zrzeszających aniołów biznesu. Największą taką organizacją jest Lewiatan Business Angels (www.lba.pl). W kraju działa jeszcze kilka innych sieci m.in.: Lubelska Sieć Aniołów Biznesu (www.lsab.lublin.pl), PolBAN (www.polban.pl), Slban (www.silban.pl) oraz Amber (www.amberinvest.org).

Pomoc otrzymują firmy o dużym potencjale wzrostu. Jego ocena zależy od inwestora. Dobrze, gdy projekt jest innowacyjny, a firma działa na prężnie rozwijającym się rynku. Według European Business Angels Network, największym powodzeniem wśród aniołów biznesu cieszą się takie branże jak: oprogramowanie, multimedia telekomunikacja, internet, rozwiązania mobilne, energetyka.

Aniołowie biznesu mogą udzielić wsparcia, jeśli przedsięwzięcia nie zdecyduje się sfinansować bank lub fundusz pożyczkowy. Kapitał inwestycyjny od aniołów biznesu ma tylko jedną poważną wadę - po kilku latach od zainwestowania swoje udziały albo akcje „anioł” może odsprzedać innemu przedsiębiorcy – np. naszej konkurencji…

Portal Skarbiec.Biz
Andrzej Okrasiński

Zawarcie w umowie z kontrahentem odpowiedniej klauzuli umownej, może uprościć i przyśpieszyć, a czasem nawet warunkować odzyskanie pieniędzy od kontrahenta. Bardzo często dzisiaj zdarza się, że nasz kontrahent może mieć wielu wierzycieli, wobec których ma liczne zobowiązania. Przedsiębiorca co do zasady zawsze musi odprowadzić składki na ZUS oraz rozliczyć się z urzędem skarbowym z podatku od towarów i usług oraz z podatku dochodowego. Do tego jeśli jest to przedsiębiorca zatrudniający pracowników, to ma zobowiązania wobec pracowników. W końcu każdy przedsiębiorca posiada całą resztę zobowiązań względem swoich kontrahentów. Jak w tak dużej liczbie wierzycieli kontrahenta zatroszczyć się należycie o bezpieczeństwo własnych pieniędzy?

Skuteczne formy zabezpieczeń

Z punktu widzenia wierzyciela, najlepsze są zabezpieczenia rzeczowe, do których zaliczają się przede wszystkim: hipoteka, zastaw, zastaw rejestrowy. Są również inne zabezpieczenia rzeczowe, ale niekoniecznie muszą one okazać się skuteczne. Wymienione trzy formy zabezpieczeń rzeczowych są najskuteczniejsze dla wierzyciela, który chce zabezpieczyć umowę z dłużnikiem.

Dlaczego najskuteczniejsze? Po pierwsze dlatego, że zabezpieczenia rzeczowe są skuteczne erga omnes, czyli wobec wszystkich. Chodzi tu o to, że w razie przeniesienia rzeczy obciążonej zabezpieczeniem rzeczowym, wierzyciel może zaspokoić się z tej rzeczy niezależnie od tego, kto jest jej aktualnym właścicielem. Po drugie, wierzyciel korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia swojej należności przed innymi wierzycielami.

Walor zabezpieczenia rzeczowego

Korzyści płynące z powyższych zabezpieczeń wyjaśnia poniższy przykład.

Przykład:
Powiedzmy, że przedsiębiorca A pożyczył przedsiębiorcy B 100 tys. zł. Umowa pożyczki została zabezpieczona hipoteką na nieruchomości przedsiębiorcy B. W między czasie przedsiębiorca B zawarł umowę pożyczki z przedsiębiorcą C, od którego pożyczył kwotę 50 tys. zł, którą zabezpieczył poręczeniem przez przedsiębiorcę D.

Gdy przyszedł termin oddania przez przedsiębiorcę B pożyczki przedsiębiorcy C, okazało się, że przedsiębiorca B nie ma żadnego majątku, z którego mógłby zaspokoić przedsiębiorcę C. Przedsiębiorca C wystąpił wobec przedsiębiorcy D, który poręczył pożyczkę przedsiębiorcy B, ale okazało się, że również przedsiębiorca D zbankrutował i nie ma z czego spełnić swego zobowiązania.

W tym samym czasie o zwrot pożyczki do przedsiębiorcy B wystąpił przedsiębiorca A. Wprawdzie zwrot pożyczki od przedsiębiorcy B w gotówce okazał się niemożliwy, bo przedsiębiorca B nie miał żadnych środków pieniężnych, to jednak sytuacja przedsiębiorcy A jest nadal korzystna, gdyż może on wyegzekwować swoją wierzytelność od przedsiębiorcy B poprzez skierowanie egzekucji do nieruchomości, na której ustanowiono hipotekę na zabezpieczenie umowy pożyczki.

Przedsiębiorca C nie może zaspokoić się z nieruchomości przedsiębiorcy B, gdyż wartość nieruchomości jest równa wysokości hipoteki zabezpieczającej wierzytelność z tytułu pożyczki udzielonej przez przedsiębiorcę A. Przedsiębiorca C mógłby zaspokoić się z nieruchomości przedsiębiorcy B, gdyby jej wartość była wyższa niż wysokość hipoteki.

Jak, więc widać na podstawie powyższego zabezpieczenie rzeczowe w postaci hipoteki okazało się skuteczniejsze niż zabezpieczenie obligacyjne w postaci poręczenia. Podobnie będzie w przypadku zabezpieczeń rzeczowych w postaci zastawu i zastawu rejestrowego, które również będą korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia.

Kolejność zaspokajania wierzycieli

Istotne wydaje się również wskazanie, że przepisy prawa określają kolejność zaspokajania wierzycieli poprzez wyróżnienie dziewięciu kategorii, według których zaspokajane są poszczególne wierzytelności.

Przepisy określają następujące kategorie wierzytelności:

• koszty egzekucyjne;
• należności alimentacyjne;
• należności za pracę za okres 3 miesięcy oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołane choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika;
• należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim;
• należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu;
• należności za pracę niezaspokojone w kolejności trzeciej;
• należności do których stosuje się przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, o ile nie zostały zaspokojone w kolejności piątej;
• należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję;
• inne należności.

Należności ujęte w kategorii wcześniejszej mają prawo pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami zaliczonymi do kategorii dalszych. Należność zaliczoną do kategorii wcześniejszej zatem zaspokaja się w pełny sposób, bez względu na to, czy do zaspokojenia należności z następnej kategorii pozostanie jeszcze jakaś kwota.

Natomiast należności zaliczone do tej samej kategorii - z wyjątkami dotyczącymi zabezpieczeń rzeczowych - zaspokaja się stosunkowo do wysokości każdej z nich, czyli proporcjonalnie. Zabezpieczenia rzeczowe zaspokaja się w całości dla wierzyciela, któremu owo zabezpieczenie przysługuje.

Jeżeli zatem przedmiotem egzekucji jest należność alimentacyjna, a więc zaliczona do kategorii drugiej, i należność inna zaliczona do kategorii trzeciej lub dalszej, to suma uzyskana z egzekucji musi przede wszystkim pokryć całkowicie należności z tytułu alimentów, a dopiero pozostała reszta może być użyta na pokrycie należności z dalszej kategorii. Kategorie od 1 do 3 korzystają zatem z pierwszeństwa zaspokojenia, nawet przed zabezpieczeniami rzeczowymi. Jest to istotne, dla uzmysłowienia sobie, że przed nami mogą pojawić się wierzyciele korzystający z pierwszeństwa zaspokojenia.

W przypadku, gdy nie zabezpieczymy swojej wierzytelności rzeczowo, to nasze wierzytelności będą zaspokajane na samym końcu przy optymistycznym założeniu, że dłużnik będzie posiadał jeszcze jakiś majątek pozwalający na zaspokojenie naszej wierzytelności. Tylko zabezpieczenia rzeczowe pozwalają uzyskać najwyższą kolejność zaspokojenia przed innymi wierzycielami, z wyjątkiem wierzycieli egzekwujących koszty egzekucyjne, wierzytelności alimentacyjne, oraz należności za pracę za okres 3 miesięcy oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołane choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika.

Kancelaria Prawna Skarbiec

Zgodnie z polskim prawem, produktem jest rzecz ruchoma, a także zwierzęta oraz energia elektryczna. Za niebezpieczny jest on uznawany wówczas, gdy obciążony jest wadą i pomimo jego normalnego użycia, nie zapewnia bezpieczeństwa. O tym bezpieczeństwie decydują okoliczności z chwili wprowadzenia go do obrotu, a szczególnie sposób zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o jego właściwościach.

Warto wiedzieć, że wada powodująca brak bezpieczeństwa danego produktu wynikać może zarówno z substancji, z jakiej on powstał, jak i z braku wystarczającego ostrzeżenia o niebezpieczeństwach istniejących w trakcie użytkowania towaru.

Strzeżcie się producenci

Za szkody wyrządzone przez niebezpieczny produkt, co do zasady, odpowiadają producenci, a więc ci, którzy daną rzecz wytworzyli. Tej odpowiedzialności mogą jednak uniknąć jeśli udowodnią, że danego towaru nie wprowadzili do obrotu albo gdy to wprowadzenie nastąpiło bez ich wiedzy oraz akceptacji. Odpowiedzialności unikną także wtedy, gdy udowodnią, że nie można było przewidzieć niebezpiecznych właściwości produktu, biorąc pod uwagę stan nauki i techniki w chwili jego wprowadzenia na rynek.

Jednak nie tylko producenci muszą mieć się na baczności. Zgodnie z prawem za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, tak jak producent odpowiada także wytwórca materiału, surowca albo części składowej danego produktu. Nie dotyczy to jednak sytuacji, kiedy wyłączną przyczyną wadliwości była konstrukcja produktu lub wskazówki producenta. Za niebezpieczny produkt pochodzenia zagranicznego odpowie natomiast importer.

Pamiętać należy, że za producenta uważa się każdego, kto na produkcie umieszcza swoją nazwę, znak towarowy lub inne odróżniające oznaczenie.

Wysoka szkoda

Naprawienia szkody wyrządzonej przez niebezpieczny towar może dochodzić każda osoba, która z jego powodu doznała uszczerbku. Oprócz konsumenta mogą to więc być także np. goście osoby, która produkt zakupiła bądź przypadkowi ludzie, którzy mieli z nim kontakt. Negatywne konsekwencje niebezpiecznego produktu mogą zaś dotyczyć zarówno mienia jak i zdrowia oraz życia.

Solidną barierą w tego typu sprawach jest jednak wymóg wysokiej, jak na polskie warunki, szkody wyrządzonej przez niebezpieczny produkt. Odszkodowanie nie przysługuje bowiem, gdy szkoda na mieniu nie przekracza kwoty będącej równowartością 500 euro.

Opłacanie stałej bądź tymczasowej renty, kosztów leczenia czy wypłata jednorazowego wysokiego odszkodowania, to nie wszystkie przykre konsekwencje wprowadzenia na rynek produktu niebezpiecznego. Dużo gorszy w skutkach może być negatywny wizerunek firmy oskarżonej o wprowadzanie niebezpiecznych towarów. Warto o tym pamiętać i zadbać o jakość.

Kancelaria Prawna Skarbiec

W Polsce wierzytelności pieniężne trafiające do egzekucji są egzekwowane tylko w około 40 proc. spraw. Tak niski profil skutecznie egzekwowanych spraw nie wynika bynajmniej z braku majątku dłużników czy też niestaranności komorników sądowych. Jak sama nazwa wskazuje do egzekucji długów potrzebny jest oprócz tytułu wykonawczego wniosek wierzyciela. Jest to podstawowa cecha postępowania egzekucyjnego, która niestety w praktyce nie jest przestrzegana rygorystycznie. Wierzyciele bardzo często wychodzą z założenia, że wystarczy złożyć wniosek egzekucyjny do komornika wraz z tytułem wykonawczym, a potem jakoś to będzie…

Podstawowe elementy wniosku egzekucyjnego

Elementy, które powinien zawierać wniosek egzekucyjny są tożsame z wymogami pisma procesowego. Tak więc wniosek egzekucyjny, by spełniał wymogi formalne musi zawierać następujące elementy:

• oznaczenie komornika sądowego, do którego jest kierowany
• imię i nazwisko stron lub ewentualnie firmę osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej
• oznaczenie pełnomocników stron, jeśli występują
• oznaczenie rodzaju pisma (sformułowanie: wniosek egzekucyjny)
• osnowę wniosku (żądanie egzekucji długów wymienionych w tytule wykonawczym, podpis wnioskodawcy albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika)
• wymienienie załączników (tytuł wykonawczy wydany przez Sąd X z dnia Y w sprawie o sygn. Z).

Brak, któregoś z tych elementów jest brakiem formalnym i podlega uzupełnieniu przez wnioskodawcę na wezwanie komornika sądowego.

Obligatoryjność wskazania sposobów egzekucji świadczeń pieniężnych

Oprócz tego, obligatoryjnym elementem wniosku egzekucyjnego jest wskazanie sposobu egzekucji wierzytelności pieniężnych. Oznacza to, że we wniosku egzekucyjnym należy wskazać, iż żąda się egzekucji należności wymienionych w tytule wykonawczym z konkretnego sposobu egzekucji. Przy egzekucji wierzytelności pieniężnych występują następujące sposoby egzekucji: egzekucja z ruchomości, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności, z innych praw majątkowych, z nieruchomości, z użytkowania wieczystego, uproszczona egzekucja z nieruchomości oraz egzekucja ze statków morskich.

Brak wskazania we wniosku egzekucyjnym dotyczącym wierzytelności pieniężnych jednego lub kilku sposobów egzekucji, jest brakiem formalnym. Wówczas komornik sądowy wzywa do uzupełnienia braku formalnego w postaci wskazania jednego lub kilku sposobów egzekucji. Nie wystarczy we wniosku egzekucyjnym żądanie egzekucji z całego majątku dłużnika. Jest to również brak formalny. Wniosek egzekucyjny wymaga wskazania konkretnego, jednego lub kilku sposobów egzekucji.

Skonkretyzowanie sposobu egzekucji

O ile wskazanie sposobu egzekucji przez zajęcie, np. ruchomości dłużnika, czy też zajęcie jego rachunku bankowego spełnia warunki formalne, o tyle w praktyce może okazać się niewystarczające. Komornik sądowy musi bowiem wówczas sam ustalać majątek dłużnika, co przy dużej ilości prowadzonych spraw nie zawsze będzie robione dobrze. Komornik w takim przypadku wezwie wierzyciela o opłatę na poszukiwanie majątku dłużnika oraz o opłaty na zapytania do urzędu skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Może to narazić wierzyciela na dodatkowe koszty, które łącznie z kosztami egzekucyjnymi w przypadku bezskuteczności egzekucji dodatkowo obciążą wierzyciela.

Niezmiernie istotną sprawą jest więc wskazanie komornikowi sądowemu konkretnych informacji na temat sposobu egzekucji, który wymieniliśmy we wniosku egzekucyjnym. Dla przykładu - jeśli wnosimy o zajęcie ruchomości dłużnika to uściślijmy, że żądamy zajęcia samochodu marki X, o numerze rejestracyjnym Y. Oprócz tego zalecane jest skierowanie do komornika żądania ustalenia innych pojazdów dłużnika w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Jeśli dysponujemy danymi na temat banku, w którym dłużnik posiada rachunek bankowy, to wskażmy we wniosku egzekucyjnym, że żądamy zajęcia rachunków bankowych dłużnika w Banku np. PKO BP. Nie trzeba znać konkretnego numeru konta dłużnika, wystarczy wskazanie banku w którym dłużnik takowe konto posiada. Dane o kontach bankowych są łatwe do sprawdzenia, bo jeśli np. rozliczaliśmy się z kontrahentem za pomocą przelewów bankowych, to uzyskamy informację o banku dłużnika, sprawdzając historię transakcji. Bardzo często firmy zamieszczają również swoje konta na stronach internetowych, więc tylko od naszej aktywności zależy czy ustalimy nr konta lub tylko bank takiego dłużnika.

Czym to skutkuje? Przede wszystkim czasem egzekucji długów. Każdy chce odzyskać swoje pieniądze jak najszybciej. Nikt nie lubi czekać. Jeśli nie pomożemy komornikowi, dokładnie wskazując majątek dłużnika, to egzekucja trwająca latami może okazywać się bezskuteczna. Komornik sądowy bowiem po otrzymaniu odpowiedzi z, np. Urzędu Skarbowego o rachunku bankowym dłużnika i jego zajęciu, może poinformować wierzyciela, że konto dłużnika zostało zajęte, ale nie ma na nim żadnych środków. Wierzyciel najczęściej pomyśli wtedy, że w takim razie ten sposób egzekucji nic nie da. Nic bardziej mylnego. Urząd Skarbowy informuje komornika o numerach rachunków bankowych wskazanych przez dłużnika do rozliczeń z urzędem. Jest to w praktyce informacja o jednym rachunku bankowym. Może się okazać, że dłużnik posiada kilka rachunków bankowych, a komornik ustalił tylko jeden, na którym w dodatku brak jest środków do skutecznej egzekucji. Nikt nie zastąpi aktywności wnioskodawcy. Tak, więc myślenie, że komornik zrobi za nas całą robotę, mówiąc trywialnie jest myśleniem błędnym.

To samo dotyczy innych sposobów egzekucji. Jeśli wskazujemy jako sposób egzekucji: egzekucję z wynagrodzenia dłużnika to wskażmy konkretnie, gdzie dłużnik pracuje, podając nazwę zakładu pracy i adres. To zdecydowanie przyśpieszy egzekucję długów. Oczywiście możemy poczekać jaką informację o pracodawcy dłużnika ustali nam komornik. Z tym, że w tzw. międzyczasie dłużnik zorientowawszy się, że wszczęto przeciwko niemu egzekucję, może zwolnić się z pracy i egzekucja okaże się bezskuteczna.

Analogicznie wygląda sprawa z egzekucją z nieruchomości dłużnika. Sami możemy ustalić dane o posiadanych nieruchomościach dłużnika. Wystarczy odwiedzić lub skierować pocztą zapytanie do Wydziału Geodezji (wydział znajduje się w strukturach powiatów albo dzielnic miast) z dowodem opłaty w kwocie 8 zł dowiemy się czy dłużnik jest właścicielem nieruchomości pod adresem, pod którym wskazana jest jego siedziba lub miejsce zamieszkania. Jeśli tak to w zapytaniu poprośmy również o wskazanie numeru księgi wieczystej dla danej nieruchomości. Po ustaleniu, że dłużnik jest właścicielem danej nieruchomości oraz oznaczeniu numeru ksiąg wieczystych, komornik przystąpi do egzekucji z nieruchomości poprzez jej zajęcie. Oczywiście zalecane jest też żądanie ustalenia przez komornika sądowego innych nieruchomości dłużnika.

Podobnie sprawa ma się w przypadku wskazania sposobu egzekucji z wierzytelności dłużnika. Chodzi o to, żeby napisać konkretnie, że żąda się egzekucji, np. z wierzytelności dłużnika z Urzędu Skarbowego X, mieszczącego się pod adresem Y. Zajęcie wierzytelności z urzędu skarbowego powinno być dokonywane w zasadzie zawsze, bo to główny urząd, z którym rozlicza się każda osoba fizyczna czy też osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

Co do egzekucji z wierzytelności dłużnika możemy również ułatwić zadanie ustalając kontrahentów dłużnika i wskazując ich konkretnie komornikowi. Jeśli, np. wiemy, że dłużnikiem jest firma produkująca artykuły spożywcze to ustalmy, gdzie te artykuły są sprzedawane i skierujmy żądanie egzekucji wierzytelności przysługującej dłużnikowi od tego kontrahenta, np. od dużego supermarketu, gdzie dłużnik dostarcza swój towar.

Oznaczenie danych identyfikujących dłużnika

Żeby egzekucja nie okazała się bezskuteczna lub czasochłonna to wskażmy we wniosku egzekucyjnym dokładne dane dłużnika. Jeśli dłużnikiem jest osoba fizyczna, to wskażmy jej PESEL i numer dowodu osobistego oraz NIP - jeśli dysponujemy (skoro mamy jakieś roszczenie do tej osoby to najczęściej takie dane znajdują się w umowie z dłużnikiem). W przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, wskażmy numer NIP, REGON oraz KRS. Do czego to potrzebne? Do tego by w przypadku, np. zajęcia rachunku bankowego dłużnika, bank realizując zajęcie miał pewność, że chodzi na pewno o daną osobę lub firmę. Może bowiem zdarzyć się, np. tożsamość imienia i nazwiska klienta w tym samym banku.

Jak więc widać egzekucja może być szybka i skuteczna, jeśli wnioskodawca ustali jak najwięcej danych dłużnika i wskaże je komornikowi sądowemu. Aktywność wnioskodawcy jest podstawą skuteczności lub jej braku w egzekucji długów. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wnioskowym jak wskazano powyżej i w gruncie rzeczy od wnioskodawcy zależy to jak będzie prowadzona egzekucja dłużnika.

Kancelaria Prawna Skarbiec