Podobnie jak przepisy obecne, tak samo projekt nowej ustawy o VAT stwarza sytuację, w której podatnik nigdy nie otrzyma przysługującego mu zwrotu podatku. Z punktu widzenia norm unijnych jest to niedopuszczalne. Nie mówią one też nic o kaucjach gwarancyjnych, którymi planuje się obciążyć naszych przedsiębiorców handlujących z firmami z UE.

Problem zwrotów VI Dyrektywa UE nie reguluje jednoznacznie, dopuszczając możliwość stosowania w państwach członkowskich różnych rozwiązań. Zawiera jednak podstawową zasadę, że podatnik może albo odliczyć VAT naliczony od swojego podatku należnego, albo otrzymać zwrot. Dopiero w dalszej kolejności dyrektywa pozwala na ograniczenie zwrotów przez państwa członkowskie, ale tylko w sposób nienaruszający neutralności VAT.

Przy okazji tworzenia nowej ustawy o VAT resort finansów wpadł na pomysł, aby przedsiębiorcy, którzy będą zawierać kontrakty z państwami unijnymi, byli na wstępie zobowiązani do zapłaty kaucji gwarancyjnej. W założeniu ma ona zapobiegać wyłudzeniom VAT. Proponowana obecnie kwota kaucji to 250 tys. zł.

Złożenie kaucji gwarancyjnej miałoby dawać możliwość zastosowania zerowej stawki VAT przy transakcjach wewnątrz unijnych. Projekt ustawy przewiduje też, że ci, którzy kaucji nie złożą, nie muszą stosować stawki krajowej, a więc np. 22 proc., ale zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wydłuża się dla nich do 180 dni. Tymczasem VI dyrektywa w ogóle nie wspomina o kaucjach. Nie obowiązują one też w żadnym państwie członkowskim Wspólnoty. Jej wprowadzenia nie planują kraje kandydujące do UE.

Więcej: Anna Grabowska, Rzeczpospolita, "Prawo co dnia", 13 listopada 2003.