Reforma opłat, sprawniejsze procesy

Od kilku lat mówi się, że opłaty sądowe są u nas bardzo wysokie (dużo wyższe niż w krajach UE), co utrudnia ludziom dostęp do sądu. – Najwięcej z toczących się dziś postępowań dotyczy spraw, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 10 tys. zł. Jak łatwo obliczyć, sam wpis (8 proc. wartości) wynosi 800 zł. Proponuje się więc jej obniżenie do 5 proc. wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia.

W projekcie przewidziano pięć rodzajów opłat:

1. stałą – najniższa 30 złotych i najwyższa 5 tys. zł
2. stosunkową – 5 proc. wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia
3. podstawową – 30 zł
4. tymczasową – od 50 złotych do 1 tys. zł
5. ostateczną – nie wyższa niż 5 tys. zł.

Podstawową opłatą jest opłata stała. Jej wysokość powinna zależeć bardziej od rodzaju sprawy (doniosłości społecznej, stopnia skomplikowania, przedmiotu) niż od wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, które w sposób przypadkowy decydują o ciężarze gatunkowym sprawy i często nie mają żadnego związku ze stopniem zawiłości i doniosłością sporu. Zasadą jest zatem opłata stała, a wyjątkiem opłata stosunkowa, pobierana przede wszystkim w sprawach o świadczenia pieniężne.