Raport o franchisingu 2002/2003

Sieci franchisingowe w Polsce wypracowują łącznie 3,2 % wartości Produktu Krajowego Brutto. W Polsce działa już ponad 120 sieci franczyzowych, które obejmują każdy sektor gospodarki (handel, usługi, produkcja). Można zaryzykować stwierdzenie, że na tym rynku bije serce polskiej drobnej i średniej przedsiębiorczości. Często klienci nie zdają sobie sprawy, że wszystkie ich potrzeby konsumpcyjne zaspokajają firmy franczyzowe.

W 2002 roku na rynku polskim nastąpiła zmiana proporcji pochodzenia sieci – po raz pierwszy w historii liczba systemów krajowych przekroczyła liczbę zagranicznych. Świadczy to o dojrzewaniu naszego rynku, bo na rozwiniętych rynkach (USA, Wlk.Brytania, Włochy) przewagę mają systemy krajowe. W Polsce działa już ponad 10 tys. punktów franczyzowych, które razem z centralami sieci zatrudniają łącznie ponad 100 tys. osób; daje to 2,5% wszystkich zatrudnionych w sektorze przedsiębiorstw. Jeśli do niedawna franchising był w Polsce głównie miejscem samozatrudniania (Kowalski kupował licencję, otwierał firmę i się w niej zatrudniał), tak już w tej chwili spełnia rolę dużego rynku pracy najemnej.

Barierami dla polskiego franchisingu jest brak wiedzy na temat zasad działania w tej formule prawnej (uczą o tym tylko na niektórych kierunkach studiów, a w USA już w liceum) oraz brak kapitału. Polaków rzadko stać na inwestycję rzędu kilkuset tysięcy bez zaciągnięcia kredytu. Tymczasem banki nie mają przygotowanej żadnej specjalnej oferty dla firm franczyzowych, mimo, że na Zachodzie jest to standard. Banki ciągle wolą pożyczać rządowi kupując papiery skarbowe, niż inwestować w firmę prywatną.

Dynamika rozwoju franchisingu w Polsce mimo barier i tak jest wysoka. Co roku przybywa kilkanaście nowych sieci (np. 14 w 2001 roku), a po przystąpieniu do UE to tempo może się jeszcze zwiększyć. I tak np. w ciągu 2 lat po przystąpieniu Hiszpanii liczba systemów wzrosła tam z 200 do 400.

Autor

Arkadiusz Słodkowski

ekspert, członek zarządu Polskiej Organizacji Franczyzodawców